بررسی بسترهای لازم برای به کارگیری مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)
در مدیریت زمان و هزینه ی تغییرات ودوباره کاری هادر شرکت های پیمانکاری ساختمان
نام دانشجو
……..
استاد راهنما:
……..
پايان‌نامه براي دريافت درجه کارشناسی ارشد
در رشته مهندسي مدیریت پروژه وساخت
اردیبهشت 1394
بسمه تعالی
عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد
پایان نامه ارائه شده به عنوان بخشی از فعالیتهای تحصیلی
توسط:
نام و نام خانوادگی دانشجو
برای اخذ درجه کارشناسی ارشد
گروه مدیریت پروژه و ساخت دانشکده …………………………………..
موسسه آموزش عالی مهر البرز
ارزیابی پایان نامه توسط هیات داوران با درجه: …………………………..
دکتر نام و نام خانوادگی مرتبه علمی رشته تحصیلی (استاد راهنما )
دکتر نام و نام خانوادگی مرتبه علمی رشته تحصیلی (استاد مشاور)
دکتر نام و نام خانوادگی مرتبه علمی رشته تحصیلی (داور)
دکتر نام و نام خانوادگی مرتبه علمی رشته تحصیلی (داور)
_____________________________________________________
مدیر امور آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه:
حق چاپ محفوظ و مخصوص به موسسه آموزش عالی مهر البرز است.
تأييديه‌ي صحت و اصالت نتايج
باسمه تعالي
اينجانب ……… دانشجوي رشته مدیریت پروژه و ساخت ، مقطع تحصيلي کارشناسی ارشد، به شماره دانشجويي 911143032 ، تأييد مي نمايد كليه نتايج اين پايان نامه/رساله، بدون هيچگونه دخل و تصرف ، حاصل مستقيم پژوهش صورت گرفته توسط اينجانب است. در مورد اقتباس مستقيم و غير مستقيم از ساير آثار علمي، اعم از كتاب، مقاله، پايان نامه و …. با رعايت امانت و اخلاق علمي، مشخصات كامل منبع مذكور درج شده است.
در صورت اثبات خلاف مندرجات فوق، به تشخيص مقامات ذي صلاح دانشگاه مهر البرز، مطابق قوانين و مقررات مربوط و آئين نامه هاي آموزشي، پژوهشي و انضباطي و … عمل خواهد شد و اينجانب حق هرگونه اعتراض و تجديدنظر را، نسبت به رأي صادره، از خود ساقط مي كند. همچنين، هرگونه مسئوليت ناشي از تخلف نسبت به صحت و اصالت نتايج مندرج در پايان نامه/رساله در برابر اشخاص ذي نفع (اعم از حقيقي و حقوقي) و مراجع ذي صلاح (اعم از اداري و قضايي) متوجه اينجانب خواهد بود و دانشگاه هيچ گونه مسئوليتي دراين زمينه نخواهند داشت.
تبصره 1- كليه حقوق مادي اين اثر متعلق به دانشگاه مهر البرز است.
تبصره 2- اينجانب تعهد مي نمايد بدون اخذ مجوز از دانشگاه دستاوردهاي اين پايان نامه/ رساله را منتشر نكند و يا در اختيار ديگران قرار ندهد.
نام و نام خانوادگي دانشجو:
تاريخ و امضاء
مجوز بهره‌برداري از پايان‌نامه
کلیه حقوق مادی و معنوي مترتب بر نتایج پایان نامه متعلق به دانشگاه و انتشار نتایج نیز تابع مقرارت دانشگاهی است و با موافقت استاد راهنما به شرح زير، بلامانع است:
ب بهره‌برداري از اين پايان‌نامه/ رساله براي همگان بلامانع است.
/ بهره‌برداري از اين پايان‌نامه/ رساله با اخذ مجوز از استاد راهنما، بلامانع است.
ا بهره‌برداري از اين پايان‌نامه/ رساله تا تاريخ ……………………………… ممنوع است.
نام استاد يا اساتيد راهنما:
تاريخ:
امضا:
تقديم به: (اختياري)
…………………………………………..
تقدیم به همسرم:
که سایه مهربانیش سایه سار زندگیم می باشد، او که اسوه صبر و تحمل بوده و مشکلات مسیر را برایم تسهیل نمود.
تشكر و قدرداني:
با سپاس ازسه وجود مقدس:
آنان که ناتوان شدند تا ما به توانايي برسيم…
موهايشان سپيد شد تا ما روسفيد شويم…
و عاشقانه سوختند تا گرمابخش وجود ما و روشنگر راهمان باشند…
پدرانمان
مادرانمان
استادانمان
پروردگارا:
نه میتوانم موهایشان را که در راه عزت من سفید شد، سیاه کنم و نه برای دستهای پینه بسته شان که ثمره تلاش برای افتخار من است، مرهمی دارم . پس توفیقم ده که هر لحظه شکر گزارشان باشم و ثانیه های عمرم را در عصای دست بودنشان بگذرانم.
شکر و سپاس خدا را که بزرگترین امید و یاور در لحظه لحظه زندگیست.
چکيده
تغییرات در پروژه های ساخت یکی از عوامل غیر قابل اجتناب هستند. درصورت توجه و مدیریت صحیح این موارد می توان آنها را در جهت رسیدن به اهداف پروژه هدایت کرد و درغیر اینصورت اثرات منفی بر پروژه خواهند داشت. از جمله اثرات منفی تغییرات مدیریت نشده می توان به کاهش کیفیت، افزایش هزینه و زمان اشاره کرد. تغییرات همچنین می توانند در صورت شناسایی به موقع و مدیریت صحیح، عامل ایجاد تاثیرات مثبت از جمله استفاده از علم روز دنیا و تکنولوژی، مهندسی ارزش و غیره در پروژه های ساخت باشند. مدل سازی اطلاعات ساختمان(BIM)، مزایای قابل توجهی در هماهنگی تغییرات یک مدل را ارائه میدهد. این سیستم یک تحول انقلابی است که به تغییر صنعت معماری، مهندسی، ساخت و ساز سرعت بخشیده است که عدم بکارگیری گسترده آن در کشور ما، می تواند دلیلی بر ناکافی بودن تحقیقات صورت گرفته در این زمینه باشد. از اینرو در این پژوهش تلاش می شود با بررسی وضعیت پروژه های شرکت های پیمانکاری، میزان انحراف از زمان و هزینه اولیه آنها را که ناشی از تغییرات و دوباره کاری ها می باشند شناسايي شده و به عوامل مربوط به پیمانکار در ایجاد دوباره کاری و تغییرات پی برده و با مطالعه درخصوص زمینه های کاربرد BIM در مدیریت پروژه های ساختمانی، به بررسی الزامات و بسترهای لازم برای به کارگیری آن در شرکت های پیمانکار جهت مدیریت تغییرات و دوباره کاری ها و جلوگيري از انحرافات زمان و هزینه ناشی از آنها پرداخته شود. در این پژوهش ابتدا بروش کاربردی به توسعه دانش مدل سازی اطلاعات ساختمان( BIM ) در شرکت های پیمانکاری به جهت اجتناب از دوباره کاری ها ومدیریت زمان و هزینه پروژه های ساختمانی، با تاکید بر پروژه های درمانی، پرداخته می شود و سپس از نظر نحوه گرد آوری داده ها، روش تحقیق توصیفی- پیمایشی برگزیده شده که با تهیه و تنظیم پرسشنامه و تحلیل آنها به روش SPSS به بررسی شرایط موجود در کشور پرداخته شود، نتایج نشان می دهد بکارگیری BIM با توجه به شرایط موجود توجیه مناسبی برای شرکت های پیمانکاری به لحاظ اجتناب از هزینه های دوباره کاری و تاخیرات زمانی دارد.
واژه‌هاي كليدي: مدیریت، زمان و هزینه، تغییرات، دوباره کاری، مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) ، شرکت های پیمانکاری ساختمان.
فهرست مطالب
1.فصل اول: مقدمه1
1-1- بیان مساله2
1-2- اهمیت و ضرورت انجام تحقيق3
1-3- سوالات تحقیق6
1-4- فرضيه‏هاي تحقیق7
1-5- اهداف تحقيق7
1-6- هدف کاربردی7
1-7- نوع روش تحقيق8
1-8- روش گردآوري اطلاعات8
1-9- محدوده تحقیق9
1-9-1- قلمرو موضوعی تحقیق9
1-9-2- قلمرو زمانی تحقیق9
1-9-3- قلمرو مکانی تحقیق10
1-9-4- جامعه آماری : (N)10
1-9-5- نمونه آماری، تعیین اندازه ی نمونه و روش نمونه گیری10
1-9-6- روشهای تجزیه و تحلیل اطلاعات11
1-9-7- فلوچارت گام به گام فرایند تحقیق11
2.فصل دوم: پیشینه و مفاهیم نظری تحقیق12
2-1- مقدمه13
2-2- بخش اول: بررسی علل تغییرات و دوباره کاری ها در فاز اجرای پروژه های ساخت14
2-3- تغییرات در پروژه15
2-3-1- انواع تغییرات معمول در پروژه16
2-4- تغییرات در مراحل مختلف یک پروژه عمرانی17
2-4-1- علل تغییر19
2-5- بررسی تاثیر تغییرات21
2-5-2- اثرات مستقیم تغییر22
2-5-3- اثرات غیر مستقیم تغییر22
2-5-4- جنبه های مختلف تغییر23
2-5-5- تخریب و دوباره کاری ها24
2-5-6- تاثیر مستقیم بر برنامه26
2-5-7- اثرات غیر مستقیم یا تبعی26
2-5-8- مدیریت تغییر27
2-6- کنترل یکپارچه تغییرات28
2-7- طبقه بندی تغییرات در بخش های اصلی حوزه ساخت و ساز29
2-8- مدیریت تغییر در پروژه های ساخت30
2-8-1- تشخیص تغییر31
2-8-2- بررسی و پیشنهاد تغییر31
2-8-3- تصویب تغییر31
2-8-4- اجرای تغییر31
2-8-5- آنالیز تغییر32
2-9- تاثیر مدیریت فرآیند طراحی بر بروز دوباره کاری های اجرا و هزینه های مربوطه33
2-10- بخش دوم: مدلسازی اطلاعات ساختمان35
2-10-2- مفهوم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) چیست؟37
2-11- تاریخچه مدلسازی اطلاعات ساختمان39
2-11-1- طراحی اصلی39
2-11-2- روش دوبعدی CAD اولیه40
2-11-3- روشهای متداول طراحی40
2-11-4- مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)41
2-11-5- الگوهای اشیاء و اجزاء در یک مدل BIM از چه طریق قابل دستیابی هستند؟45
2-12- بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) در مدیریت ساخت47
2-12-2- روشهای اصلی بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)49
2-13- تفاوتهای اصلی مدلهای دو بعدی با سیستم سه بعدی BIM50
2-14- طراحی در سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)53
2-15- کاربردهای سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)56
2-15-1- تجسم طرح57
2-15-2- مرور مراحل ساخت و کمک به طراحی57
2-15-3- برنامه ریزی تجهیز کارگاه58
2-15-4- برنامه زمان بندی و توالی عملیات ساخت58
2-15-5- تخمین هزینه ساخت59
2-15-6- یکپارچه سازی اطلاعات پیمانکاران جزء و تامین کنندگان59
2-15-7- هماهنگی بین سیستم ها59
2-15-8- پیاده سازی طرح و عملیات کارگاهی60
2-15-9- پیش ساختگی60
2-15-10- بهره برداری و نگهداری61
2-16- چالشهای پیش روی سیستم BIM61
2-17- هزينه هاي بكارگيري تكنولوژي BIM62
2-18- نرم افزارهای کاربردی برای بکارگیری سیستم BIM63
2-19- کابرد سیستم BIM برای دانشجویان65
2-20- آینده پیش روی سیستم BIM در صنعت ساختمان سازی65
2-21- نقش سیستم BIM در ارتقای کیفیت ترمیم و بهسازی ساختمانها68
2-22- مهمترین مزایای بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان در مدیریت پروژه و کنترل ساخت70
2-23- خواص مدلسازی ساختمان با استفاده از سیستم BIM73
2-24- خلاصه فصل74
3.فصل سوم: روش پیشنهادی برای حل مساله75
3-1- مقدمه76
3-2- متدولوژی یا روش شناسی تحقیق76
بخش اول: جمع آوری و پردازش داده ها76
3-3- تعریف مفاهیم و متغیرها76
3-3-1- متغیر کمی77
3-3-2- متغیر کیفی77
3-3-3- جامعه و نمونه آماری77
3-3-4- روشهای برآورد حجم نمونه78
3-4- جمع آوری داده ها79
3-4-1- استفاده از اطلاعات و مدارک موجود79
3-4-2- مصاحبه80
3-4-3- پرسشنامه81
3-5- پردازش و تفسیر داده ها82
3-6- متدولوژی یا روش شناسی تحقیق83
3-7- ابزار گردآوری داده ها83
3-7-1- جامعه آماری83
3-7-2- پرسشنامه84
4.فصل چهارم: ارزیابی کارکردهای خاص مدلسازی اطلاعات ساختمان، تجزیه و تحلیل پرسشنامه85
4-1- مقدمه86
4-2- کارکردهای سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM)86
4-2-1- بهینه سازی طراحی ساختمان با استفاده از BIM87
4-2-2- بصری سازی (Visualization) ساختمان با استفاده از BIM89
4-2-3- بهره گیری از روشنایی روز (Daylighting) با استفاده از BIM92
4-2-4- آنالیز و تحلیل مصرف انرژی در ساختمان با استفاده از BIM94
4-2-5- مدیریت مشخصات ساختمان با استفاده از BIM96
4-2-6- کاهش اتلاف و هدرروی بهره وری در صنعت ساخت با استفاده از BIM98
4-2-7- تحلیل مصرف انرژي با بهره گیري از مدلسازی اطلاعات ساختمان99
4-3- بخش دوم: تجزیه و تحلیل پرسشنامه102
4-4- یافته های توصیفی102
4-4-1- روایی و پایایی ابزار102
4-4-2- سوالات بخش اول: اطلاعات سازمانی103
4-4-3- بررسی تغییرات در پروژه های عمرانی106
4-4-4- مدیریت تغییرات با استفاده از BIM112
4-4-5- بسترهای لازم برای بکارگیری BIM در شرکت های پیمانکاری ساختمان119
4-4-6- آزمون فرضیات121
5.فصل پنجم: جمع‌بندي و پيشنهادها129
5-1- مقدمه130
5-2- جمع بندی130
5-2-1- مزیتهای BIM131
5-2-2- فوايد استفاده از تكنولوژي133
5-3- تاثیر مدیریت فرآیند طراحی بر بروز دوباره کاری های اجرا و هزینه های مربوطه134
5-3-1- نتایج بدست آمده درخصوص تاثیر کاربرد مدلسازی اطلاعات ساختمان بر مدیریت زمان و هزینه و دوباره کاری ها در پروژه های عمرانی135
5-4- فرضيه‏هاي تحقیق137
5-1- نتیجه گیری138
5-2- سخن آخر138
5-3- ارائه پیشنهادها139
مراجع141
پيوست‌ها146
فهرست شکل‌ها
شکل 2-1 نمودار ارتباط بین تغییرات در پروژه و هزینه انجام تغییرات21
شکل 2-2 نمودار پیگیری دوباره کاری ها25
شکل 2-3 توزیع هزینه و دوباره کاری ساخت های با کیفیت پایین بین منشاء عوامل.34
شکل 2-4 مدلسازی اطلاعات ساختمان (Building Information Modeling)36
شکل 2-5 الگوریتم اسناد قراردادهای ساختمانی37
شکل 2-6 مفهوم سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان39
شکل 2-7 فرايند مدلسازی اطلاعات ساختمان در سیستم BIM43
شکل 2-8 بکارگیری سیستم اطلاعاتی سه بعدی توسط WPI (Brault et al., 2005, WPI)45
شکل 2-9 ترکیب اجزاء و اشیاء در فضای داخلی یک ساختمان با استفاده از یک مدل BIM (Kaven Hall model by V.Aamdadia, WPI,2004)46
شکل 2-10 بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان (ارتباط یک مدل BIM با تمامی جنبههای AEC)48
شکل 2-11 مقایسه بین روشهای مرسوم و سنتی CAD در مقایسه با سیستم نوین BIM [21].51
شکل 2-12 طراحی در سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان54
شکل 2-13 ساختمان به عنوان هسته مرکزی در یک مدل BIM54
شکل 2-14 استفاده از سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان برای پروژه Hilton Aquarium، Atlanta، Georgia، USA (Holder Construction)56
شکل 2-15 مدل اطلاعاتی یک ساختمان اداری (مشخص شدن نقاط حساس در زلزله در مدل اطلاعاتی ساختمان توسط سیستم BIM)70
شکل 4-1 طراحی آسمان خراش دیجیتال با استفاده از نرمافزار Revit و برمبنای سیستم BIM کاربرد وسیعی از طراحی بهینه برای این پروژه بازسازی شده را بوجود آورد. با استفاده از بانک اطلاعاتی متمرکز، این اطمینان در بین اعضای تیم طراحی وجود داشت که به هیچ وجه فرآیندی تکرار یا بی هدف در طول اجرای پروژه بوجود نخواهد آمد و بدین ترتیب آنها قادر به اتخاذ تصمیمات قاطع در طول فرایند طراحی بودند.88
شکل 4-2 نمونههایی از راهکار بصری سازی، تجسم طرح و یا Visualization ساختمانهای بلندمرتبه با استفاده از BIM90
شکل 4-3 شرکت خدمات مهندسی مدیریتی Little Diversified تصایر با کیفیت بدست آمده از Revit را که توانایی تشخیص استفاده از نور طبیعی و ساختگی را در اجزای مختلف ساختمان فراهم مینمود، به منظور آگاهی از میزان روشنایی مورد نیاز در طرح یک ساختمان استفاده نمود.91
شکل 4-4 بهرهگیری از روشنایی روز (Daylighting) با استفاده از سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان93
شکل 4-5 طراحی اولیه صورت گرفته با استفاده از نرمافزار Revit جهت تجزیه و تحلیل انرژی در یک مجموعه ساختمانی96
شکل 4-6 مشخصات مصالح بصورت خودکار براساس استاندارد LEED بوسیله e-SPECS برای Revit تولید میشود97
شکل 4-7 نمودار توزیع مسئولیت اجرایی پاسخ دهندگان104
شکل 4-8 توزیع پاسخگویان بر حسب دلایل تغییرات پروژه های عمرانی107
شکل 4-9 نمودار توزیع پاسخگویان بر حسب عوامل موثر در تغییر پروژه108
شکل 4-10 نمودار توزیع پاسخگویان بر حسب مهمترین نوع تغییر در پروژه109
شکل 4-11 نمودار توزیع پاسخگویان بر حسب تأثیرات منفی تغییر در مراحل پروژه110
شکل 4-12 توزیع پاسخگویان بر حسب مهمترین اثرات منفی ایجاد تغییر در پروژه111
شکل 4-13 توزیع پاسخگویان بر حسب عوامل کاهش اثرات منفی تغییرات112
شکل 4-14 توزیع پاسخگویان بر حسب برخورد با مسائل فعالیت حرفهای115
شکل 4-15 نمودار توزیع پاسخگویان بر حسب نگرش به تاثیرات و قابلیتهای سیستم جدیدBIM116
شکل 4-16 توزیع پاسخگویان بر حسب دلایل کاربرد نرمافزارهایBIM118
شکل 4-17 توزیع پاسخگویان بر حسب مفیدترین مرحله استفاده وکاربرد سیستمBIM121
شکل 4-18 رابطه میزان آشنایی با BIM با مشکلات فعالیت اجرایی127
شکل 4-19 رابطه میزان آشنایی با نرم افزارهایBIM با برخورد با مشکلات ایجاد تغییرات128
فهرست جدول‌ها
جدول 2-1 مراحل، منابع و اثرات تغییر30
جدول 2-2 گزیدهای از تفاوتهای اصلی مدل دو بعدی با سیستم سه بعدی BIM52
جدول 2-3 نرم افزارهاي مورد استفاده در BIM64
جدول 4-1 جدول فرمت هاي خروجی مختلف از رویت براي تحلیل انرژي100
جدول 4-2 توزیع پاسخگویان بر حسب مسئولیت اجرایی103
جدول 4-3 توزیع پاسخگویان بر حسب مدرک تحصیلی104
جدول 4-4 توزیع پاسخگویان بر حسب میزان سابقه کاری105
جدول 4-5 توزیع پاسخگویان بر حسب تعداد پرسنل تیم اجرایی105
جدول 4-6 توزیع پاسخگویان بر حسب پشتیبانی شرکت از پروژه های عمرانی105
جدول 4-7 توزیع پاسخگویان بر حسب فعالیت در پروژه احداث بیمارستان106
جدول 4-8 توزیع پاسخگویان بر حسب دلایل تغییرات پروژه های عمرانی106
جدول 4-9 توزیع پاسخگویان بر حسب عوامل موثر در تغییر پروژه107
جدول 4-10 توزیع پاسخگویان بر حسب مهمترین نوع تغییر در پروژه108
جدول 4-11 توزیع پاسخگویان بر حسب تأثیرات منفی تغییر در مراحل پروژه109
جدول 4-12 توزیع پاسخگویان بر حسب مهمترین اثرات منفی ایجاد تغییر در پروژه110
جدول 4-13 توزیع پاسخگویان بر حسب بیشترین تأثیر هزینهای دوبارهکاریساختها111
جدول 4-14 توزیع پاسخگویان بر حسب عوامل کاهش اثرات منفی تغییرات112
جدول 4-15 توزیع پاسخگویان بر حسب میزان آشنایی با سیستمBIM113
جدول 4-16 توزیع پاسخگویان بر حسب استفاده از نرمافزارهای نقشهکشی113
جدول 4-17 توزیع پاسخگویان بر حسب برخورد با مشکلات ایجاد تغییرات114
جدول 4-18 توزیع پاسخگویان بر حسب برخورد با مسائل فعالیت حرفهای114
جدول 4-19 توزیع پاسخگویان بر حسب نگرش به تاثیرات و قابلیتهای سیستم جدیدBIM115
جدول 4-20 توزیع پاسخگویان بر حسب آشنایی با نرم افزارهای BIM117
جدول 4-21 توزیع پاسخگویان بر حسب دلایل کاربرد نرمافزارهایBIM117
جدول 4-22 توزیع پاسخگویان بر حسب تمایل به اجرای سیستم مدلسازی BIMدر پروژه ها118
جدول 4-23 توزیع پاسخگویان بر حسب ضرورت وجودسیستمBIM119
جدول 4-24 توزیع پاسخگویان بر حسب محدودیت های اجرای پروژهها بر مبنای سیستمBIM119
جدول 4-25 توزیع پاسخگویان بر حسب مناسب ترین پروژهها برای استفاده از سیستمBIM120
جدول 4-26 توزیع پاسخگویان بر حسب مفیدترین مرحله استفاده وکاربرد سیستمBIM120
جدول 4-27 تعیین میزان آشنایی با سیستم جدید مدلسازی اطلاعات121
جدول 4-28 تعیین مهمترین مرحله استفاده و کاربرد سیستمBIM122
جدول 4-29 تعیین مناسبترین پروژههاي عمراني جهت استفاده از سیستم BIM122
جدول 4-30 تعیین محدوديت های اجرای پروژهها برمبنای سیستمBIM123
جدول 4-31 تعیین نگرش به ضرورت وجود سیستم BIM123
جدول 4-32 تعیین میزان تمایل به استفاده از سیستم مدلسازی در پروژههای جاری و آتی124
جدول 4-33 تعیین کاربرد نرمافزارهای BIMبه عنوان کاهش دهنده اثرات منفی تغییرات پروژه ها125
جدول 4-34 تعیین رابطه کاربرد نرمافزارهای BIMبا کاهش اثرات منفی تغییرات پروژه ها125
جدول 4-35 تعیین رابطه میزان آشنایی با BIMبا برخورد با مشکلات فعالیت اجرایی126
جدول 4-36 تعیین رابطه میزان آشنایی بانرم افزارهای BIMبا برخورد با مشکلات ایجاد تغییرات127
فصل اول: مقدمه
بیان مساله
زمان و هزینه دو عامل مهم تعیین موفقیت یک پروژه ساخت و ساز می باشد.کلیه فعالیت های مدیریت ساخت، بر اساس اسناد قرارداد، به دو مقوله نقشه ها و مشخصات وابسته هستند. در روش مرسوم مدیریت ساخت، نقشه های اجرایی گروه های مختلف طراحی، به صورت جداگانه ولی هماهنگ با یکدیگر تهیه می شوند.نقشه های مربوطه به صورت دوبعدی بوده و حتی مدل های سه بعدی CAD1 قادر به شناسایی اشتباهات موجود در آن نبوده و نمیتواند اشتباهات وابسته به وضعیت موجود را درجاهای دیگر به صورت خودکار اصلاح نماید. مشکلات این امر در حین اجرا بروز کرده و گریبانگیر پیمانکار پروژه خواهد شد. عدم هماهنگی نقشه ها، اشتباهات و دوباره کاری ها،تغییرات درخواستی کارفرما در حین اجرا وغیره ،نهایتا علاوه بر بالابردن هزینه ساخت، منجر به پایین آمدن کیفیت کار می گردد.
وقوع دوباره کاری تاثیرات منفی بر جنبه های عملکردی پروژه مانند زمان، هزینه و رضایت ذینفعان می گذارد. تاثیرات مستقیم دوباره کاری روی مدیریت پروژه شامل : الف) زمان اضافی برای انجام مجدد کار. ب) هزینه اضافی برای پوشش اتفاقات دوباره کاری ج) مواد و مصالح اضافی برای دوباره کاری و حمل ضایعات پس از آن .د)نیروی کار اضافی برای دوباره کاری و افزونه های مربوط به نیروی نظارت می باشند.
سه عنصر مرتبط با دوباره کاری شامل از دست دادن سرمایه، زمان و کاهش روحیه کارکنان، تاثیر زیان آور قابل توجهی در هماهنگی و بهره وری پروژه دارد. این منطقی است که فرض کنیم با به حداقل رساندن دوباره کاری نه تنها با افزایش بالقوه حاشیه سود به نفع پیمانکار است بلکه مالک نیز از تحویل سریع پروژه بهره مند می شود.
همانطور که پروژه ها به طور روز افزون پیچیده تر می شوند و مالکان تقاضای تحویل سریعتر و بهره وری بیشتری دارند، پیمانکاران باید شیوه های جدید را برای مدیریت پروژه ها به کار گیرند. مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)2 ، که مدل سازی چند بعدی یا فن آوری نمونه سازی مجازی نیز نامیده می شود، یک تحول انقلابی است که به تغییر صنعت معماری، مهندسی ،ساخت و ساز ( AEC)3 سرعت بخشیده است.
اگر چه ریشه های BIM ، به تحقیقات مدل سازی پارامتریک در ایالات متحده آمریکا و اروپا در اواخر دهه 1970 و اوایل دهه 1980 برمی گردد ولی صنعت معماری، مهندسی و ساخت (AEC) ،عملا از اواسط دهه 2000 شروع به پیاده سازی آن نموده است. همانطور که مشخص است BIM،تکنولوژی جدیدی است که به طور گسترده ای در سایر کشورها رو به پیشرفت است و عدم بکارگیری گسترده آن در کشور ما، دلیل بر ناکافی بودن تحقیقات صورت گرفته در این زمینه می باشد. تا کنون پایان نامه هایی با عناوین “بهره گيري از مدل سازي چهاربعدي در راستاي بهبود زمانبندي و هزينه پروژه هاي عمراني،اعظمی نژاد،1389″ و ” ارزيابي اثرات مدل اطلاعاتي ساختمان BIM در صنعت ساخت و ساز و پياده سازي آن در يك پروژه ساختماني، یارمحمدی ،1392″ بررسی شده اند که مورد اول بیشتر به نرم افزار زمانبندی پروژه پرداخته است و از مدل سازی چهاربعدی برای بهبود برنامه زمانبندی پروژه ها و تخمین دقیق تر زمان انجام فعالیت ها بهره گرفته است و در مورد دوم نیز پس از بررسی مزایا و معایب BIM با استفاده از یک نرم افزار تحت وب (php )4 ، مدل پيشنهادي را ارائه داده است که به عنوان یک مدل بومی و جدید به بررسی یکی از اجزای ساختمان(دیوار) و محاسبات زمان و هزینه آن تحت این نرم افزار پرداخته است. همانطور که بررسی ها نشان می دهند تا کنون بسترهای لازم برای بکار گیری BIM در شرکت های پیمانکاری ساختمان جهت مدیریت زمان و هزینه تغییرات و دوباره کاری ها، بررسی نشده است.
در این پژوهش سعی می شود با بررسی وضعیت پروژه های شرکت های پیمانکاری، میزان انحراف از زمان و هزینه اولیه آنها را که ناشی از تغییرات و دوباره کاری ها می باشند شناسايي کرده و به عوامل مربوط به پیمانکار در ایجاد دوباره کاری و تغییرات پی برده و با مطالعه درخصوص زمینه های کاربرد BIM در مدیریت پروژه های ساختمانی، به بررسی الزامات و بسترهای لازم برای به کارگیری آن در شرکت های پیمانکار جهت مدیریت تغییرات و دوباره کاری ها و جلوگيري از انحرافات زمان و هزینه ناشی از آنها پرداخته شود.
اهمیت و ضرورت انجام تحقيق
افزایش مدت پیمان از مهمترین مشکلات موجود در صنعت ساخت و ساز کشور می باشد. مقدار این تاخیر با توجه به فضاي حاکم بر امور قراردادها، وجود یا عدم وجود اعتبار، تجربه پیمانکاران، تجربه مشاوران، مسایل مربوط به تدارکات، وجود مصالح و عوامل محیطی موجود دستخوش تغییر است. مسئله افزایش مدت پیمان در کشورهاي در حال توسعه، مخصوصاً در منطقه خاورمیانه به دلیل پررنگ تربودن موضوع بسیار مورد توجه است .ایران به عنوان یکی از کشور هایی که اکثر پروژه هاي انجام شده در آن با مسئله تاخیر روبرو هستند از این موضوع مستثنی نیست.
در اکثر موارد تاخیر براي پیمانکار به معناي افزایش هزینه بالاسري و تحت تاثیر تورم موجود قرار گرفتن می باشد .حتی با وجود تکنولوژي مدرن امروزي، هنوز تاریخ اتمام پروژه ها به دلیل وجود تاخیرات عقب می افتد. تاخیر و افزایش هزینه معمولاً در مرحله ي حین ساخت رخ می دهد.
هزینه ناشی از تاخیرات ایجاد شده در پروژه ها یکی از پرهزینه ترین فاکتور هاي موجود در پروژه ها هستند و در صورت اتمام پروژه در موعد مقرر، تمام قسمت ها و گروههاي درگیر در پروژه از این مهم بهره مند خواهند شد.
مشکلات تاخیر وارد بر پیمانکار
پیمانکاران مجبور به پرداخت هزینه هاي بالاسری می باشند این ضریب مستقل از مدت پیمان بوده ،بنابراین هر چه پیمان دچار تاخیر شود هزینه پیمان به دلیل تحمیل هزینه هاي بالاسري دچار افزایش بها می شود.
هزینه هاي استهلاك، هزینه هاي مستمر تعمیر و نگهداري ماشین آلات و توقف بازدهی اقتصادي ماشین آلات با توجه به ارزش ریالی آنها و کلاً توقف سرمایه پیمانکاران.
افت راندمان کاری و سرخوردگی نیروها و پرسنل کاري در پروژه هایی که دچار وقفه در اجرا یا تطویل مدت پیمان میگردند .
ظرفیت کاري پیمانکاران در زمان تطویل مدت پیمان، اشغال و امکان حضور در پروژه هاي جدید از پیمانکار سلب میگردد.
کاهش یا عدم تنظیم صورت وضعیت مالی توسط پیمانکاران نسبت به برنامه ریزي اولیه به دلیل موانع موجود در اجراي کار در زمان تاخیرات و نتیجتاً عدم دریافت ضریب بالاسري و یا کاهش دریافتی هاي پیمانکاران
مطابق نظر کارشناسان، آنالیز ریاضی ضریب بالاسري و هزینه مستمر کارگاه و اعمال تبعات ناشی از تاخیرات در هزینه هاي کارگاه، این نکته را به اثبات میرساند که چنانچه % 25 مدت اولیه پیمان، تاخیرات حتی به عنوان مجاز به پیمانی اعمال شود عملاً زیانی معادل سود قانونی در نظر گرفته شده در ضریب بالاسري که در حدود % 8 میباشد به پیمانکار تحمیل میگردد. این در حالی است که مقدار تاخیرات وارد بر پروژه ها معمولا بیشتر از % 25 مدت پیمان می باشند.
در هر حال هر دو دستگاه کارفرما و پیمانکار از مسئله تاخیر متضرر خواهند شد. در ایران به دلیل اقتصاد دولتی حاکم بر کشور، دستگاه کارفرما به خاطر استفاده از امکانات دولتی می تواند تا حدودي از مشکلات ناشی از تاخیرات عبور کند. اما دستگاه پیمانکار به دلیل عدم برخورداري از این امتیاز، دچار مشکلات عدیده و جدي می شود که گاها به ورشکستگی پیمانکار می انجامد.
در سال 2009 ، دفتر تحلیل های اقتصادی امریکا ، گزارش داد که ساخت و ساز ، حدود 4% از تولید ناخالص داخلی ایالات متحده را در سال 2008 با درآمد 582 میلیارد دلار تشکیل داده است. ( دفتر تجزیه و تحلیل اقتصادی آمریکا،2009) تحقیقات انجام شده توسط موسسه صنعت ساختمان ،تخمین میزند که هزینه های مستقیم ناشی از دوباره کاری در صنعت ساخت و ساز به طور متوسط 5% از کل هزینه های ساخت و ساز پروژه را تشکیل می دهد ( هوانگ و همکاران، 2009) که این به تنهایی حدود 29 میلیارد دلار در سال 2008 می باشد.
به طور کل دوباره کاری می تواند از منابع مختلفی به وجود آید مانند تغییرات، ضایعات، نقص ها، اشتباهات، شکست ها، حذفیات و دیگر انحرافات کیفیتی و عدم انطباق ها. ریشه های علل دوباره کاری می تواند در گروه های مختلف از قبیل عوامل مربوط به کارفرما ،عوامل مربوط به طرح و عوامل مربوط به پیمانکار و پیمانکاران جزء طبقه بندی شود.
تغییر در مشخصات، استانداردها و سطح کیفیت مورد نظر می تواند به دلایل مختلفی از جمله تغییر سلایق و نیازهای کارفرما، ورود تکنولوژی های جدید به بازار، سطح پایین دانش و مهارت پیمانکار، ایجاد شده و منجر به تغییر سطح کیفیت مورد نظر شود. این گروه از تغییرات می تواند منجر به تغییر محدوده کار نشود اما با ایجاد دوباره کاری، بر زمان و هزینه پروژه، تاثیر زیادی داشته باشد.
دوباره کاری نه تنها بر اقتصاد پروژه اثر می گذارد بلکه اثر منفی بر روی زمانبندی و روحیه عوامل درگیر در پروژه نیز دارد. اثرات دوباره کاری در اقتصاد پروژه شامل هزینه های اضافه شده در ارتباط با رفع کار ناسازگار و امکان وضع مجدد کار به سطح قابل قبولی از کیفیت می باشد. اثرات دوباره کاری در زمان به عنوان تاخیر در برنامه پروژه مشخص می شود.
مطالعات پیشین نشان دادند که هزینه های دوباره کاری در پروژه های با مدیریت ضعیف می تواند تا 25 % ارزش قرارداد و 10% هزینه کل پروژه افزایش یابد.
پیمانکاران به طور سنتی از اسناد و مدل های دوبعدی مانند پلان ها،مقاطع و نما ها به عنوان راهنما برای ساخت پروژه های مجزا استفاده می کنند. مدل ها به دو عنصر اصلی وابسته هستند،یکی وابستگی به کاغذ و دیگری ارتباطات زیاد و بیهوده. معمولا اشتباهات سهوی و کم و زیاد کردن ها در این فرآیند کاغذ محور باعث به وجود آمدن هزینه های مالی زیادی می شود. همچنین تاخیرات به وجود آمده از این روش و به تبع آن مشکلات قانونی،از دیگر موانع بر سر راه این کار است.
برای مرتفع کردن این مشکلات البته راهکارهایی پیشنهاد شده است .به عنوان مثال روش طرح و ساخت روشی مناسب برای به حداقل رساندن این مشکلات خواهد بود و یا نرم افزارهای طراحی جدید که جنبه های ناشناخته از کار را به حداقل می رسانند و باعث می شوند مشکلات آتی در آن به حداقل برسد مانند روش 3D CAD که برتری های زیادی به روش دوبعدی قبلی دارد.
BIM هم فن آوری و هم یک فرایند است. جزء فن آوری BIM کمک می کند تا ذینفعان پروژه در یک محیط شبیه سازی برای شناسایی هر گونه طراحی بالقوه، ساخت و ساز و یا مسائل عملیاتی به تجسم آنچه است بپردازند. جزء فرآیند ، همکاری نزدیک و ادغام نقش همه ذینفعان در یک پروژه را قادر می سازد.
مدل سازي اطلاعات ساختمان (BIM)، در واقع يك مدل چند بعدي شبيه سازي شده مربوط به هندسه ساختمان، روابط فضايي، اطلاعات جغرافيايي، مقدار و خواص تمامي اجزاي ساختمان و ارتباط هوشمند آنها با يكديگر است. اين فن آوري رويكردي جديد در زمينه طراحي ساختمان، اجرا و مديريت آن به صورت همزمان باكيفيت و هماهنگي بسيار بالاست.
به کمک BIM یک پیمانکار قادر است با استفاده از امکانات شبیه سازی مجازی فرایند ساخت، به تمرین توالی اجرا بپردازد و اثرات تصمیمات خود،کارفرما یا مشاور را قبل از شروع اجرا ارزیابی کند و با کمترین اشتباه، دوباره کاری و ضایعات به کسب بیشترین سود دست یابد.
شبیه سازی، از قابلیت های یک بسته نرم افزاری استفاده کرده و در محیط کامپیوتر واقع می شود.” ساخت و ساز مجازی” به این امر اشاره دارد که می توان ساخت و ساز را اجرا و تجربه کرد و همچنین تغییرات را در پروژه پیش از آنکه به صورت واقع ایجاد شود اعمال کرد. اشتباهات در محیط مجازی و در فاز برنامه ریزی،پیامدهای جدی بدنبال ندارد و موجب درک و شناخت مشکلات می گردد،همچنین زمان کافی جهت دوری کردن از آنها را فراهم می آورد تا پیش از اجرای واقعی رفع شوند. زمانی که یک پروژه به صورت مجازی طراحی و اجرایی شود بسیاری از جنبه های مرتبط آن را می توان مدنظر قرار داد و ارتباطات آنها را به صورت بهینه تعریف کرد پیش از آنکه دستورالعمل های ساخت نهایی شوند.
تفاوت اصلی بین فن آوری BIM و CAD سه بعدی متعارف این است که 3D CAD ،ساختمان ها را براساس نمایش سه بعدی مستقل مانند پلان ها، مقاطع و نما ها توصیف می کند. ویرایش یکی از آنها مستلزم آن است که تمام نمایش های دیگر بررسی و به روز شود ، علاوه بر این، داده ها در این نقشه های سه بعدی، نهادهای گرافیکی مانند خطوط، کمان و دایره ها هستند در مقایسه با آن ، در مدل معنایی متنی هوشمند BIM، اشیاء در غالب عناصر و سیستم های ساختمان مانند فاصله، دیوارها، تیرها و ستون تعریف شده است.
از طریق BIM پیمانکاران می توانند به مزایای زیر دست یابند:
– سود دهی بالا
– خدمات بهتر به مشتری
– فشرده سازی زمان و هزینه
– کیفیت تولید بالاتر
– تصمیم گیری های آگاهانه تر
سوالات تحقیق
مهمترین عوامل ایجاد تاخیر و دوباره کاریها در پروژه های عمرانی در کشور چیست؟
نحوه مدیریت تغییرات با استفاده از BIM به چه صورت خواهد بود؟
الزامات بکارگیری BIM در شرکت های پیمانکاری ساختمان چه می باشند؟
وضعیت شرکت های پیمانکاری ساختمان تهران ، در استفاده از زمینه های کاربرد فن آوری BIM در مدیریت پروژه ها چگونه است؟
بسترهای لازم برای بکارگیری BIM در شرکت های پیمانکاری ساختمان چه می باشند؟
فرضيه‏هاي تحقیق
تعیین پیش نیازها و بسترهای لازم بکارگیری سیستم BIM در مدیریت ساخت و ساز پروژه های عمرانی، دوباره کاری و اشتباهات ناشی از پروژه ها را به حداقل می رساند.
بکارگیری سیستم BIM در پروژه باعث ایجاد یک محیط کاری ایمن با کمترین اشتباهات، دوبارهکاریها و ضایعات و در نتیجه کسب بیشترین سود و کمترین هزینه میگردد.
اهداف تحقيق
هدف کلی
بررسی بسترهای لازم برای بکار گیری BIM در شرکت های پیمانکاری جهت مدیریت زمان و هزینه ناشی از تغییرات ودوباره کاری ها در پروژه های ساختمانی ( پروژه های ساختمانی درمانی )
اهداف جزئی
-بررسی علل و عوامل ایجاد تغییرات و دوباره کاری ها در پروژه ها
– بررسی رویکردها و نحوه مدیریت تغییرات با بهره گیری از روش BIM
-بررسی الزامات بکارگیری BIM در شرکت های پیمانکاری ساختمان
– بررسی زمینه های لازم برای بکارگیری BIM در شرکت های پیمانکاری با مشخص کردن وضعیت شرکت های پیمانکاری ساختمان در استفاده از زمینه های کاربرد BIM در مدیریت پروژه ها
هدف کاربردی
با توجه به بررسیهای انجام شده در زمینه مزایا و معایب بکارگیری سیستم مدلسازی اطلاعاتی ساختمان در پروژههای ساخت و ساز در کشور، به نظر میرسد که سازمانهای مربوطه از قبیل سازمان مدیریت برنامه و بودجه کشور، وزارت مسکن و شهرسازی، شرکتهای مهندسی مشاور، شرکتهای فعال در زمینه ساخت و سازهای کلان در کشور، مدیران و مهندسین طراح، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی فعال در زمینه ساخت و ساز از جمله بهرهوران احتمالی نتایج حاصل از این پایاننامه باشند.
نوع روش تحقيق
روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی می باشد زیرا به توسعه دانش مدل سازی اطلاعات ساختمان( BIM ) در شرکت های پیمانکاری به جهت اجتناب از دوباره کاری ها ومدیریت زمان و هزینه پروژه های ساختمانی می پردازد و از نظر نحوه گرد آوری داده ها، روش تحقیق توصیفی- پیمایشی است که به بررسی شرایط موجود، توصیف وضعیت پروژه های شرکت به جهت انحراف از زمان و هزینه پرداخته و مشخص می کند که چه میزان از این انحرافات ناشی از دوباره کاری ها و تغییرات حین اجرا می باشد و با شناسایی عوامل مربوط به پیمانکار در ایجاد این تغییرات و دوباره کاری ها و بررسی الزامات بکارگیری BIM در شرکت های پیمانکاری ساختمان و شناسایی بسترهای لازم، فرآیند تصمیم گیری برای امکان بکارگیری آن در شرکت های پیمانکاری را تسهیل می نماید.
روش گردآوري اطلاعات
در این پژوهش ابتدا به بررسی نتایج پژوهش های پیشین و جستجو در کتابخانه ها و مقالات به منظور درک بهتر مفهوم مدل سازی اطلاعات ساختمان،مزایا و معایب آن، زمینه های کاربرد،بستر های لازم جهت پیاده سازی آن، اثرات آن در بهبود زمانبندی و هزینه پروژه ها پرداخته سپس با کمک و نظارت کارشناسان و متخصصان حوزه ساخت وساز به تهیه پرسشنامه برای جمع آوری اطلاعات در مورد وضعیت شرکت های پیمانکاری ساختمان در تهران که در زمینه ساخت مراکز درمانی فعالیت دارند، می پردازیم تا میزان انحراف از زمان و هزینه پروژه های ساختمانی آنها را مشخص نماییم و بررسی کنیم تا چه میزان این انحرافات ناشی از دوباره کاری ها و تغییرات در حین اجرا بوده است، تا چه میزان مدل سازی در شرکت های پیمانکاری مورد استفاده قرار می گیرد و اطلاعات شرکت های ساختمانی از این تکنولوژی چقدر است و با توجه به امکانات موجود آیا بسترهای لازم برای بکارگیری BIM در این شرکت ها فراهم یا قابل فراهم شدن است و اینکه آیا بکارگیری BIM با توجه به شرایط موجود توجیه مناسبی برای شرکت های پیمانکاری به لحاظ اجتناب از هزینه های دوباره کاری و تاخیرات زمانی دارد.
روایی پرسشنامه : معمولا به منظور برآورد میزان روایی پرسش نامه و سوالات مطروحه در آن، از نظر خبرگان، کارشناسان و اساتید مسلط به موضوع تحقیق و پرسش نامه استفاده می شود. اعمال نظر و در صورت نیاز، اصلاحات خبرگان و اساتید، ما را از روایی پرسش نامه و تطابق موضوع با سوالات و قابلیت استفاده و به جا بودن سوالات مطروحه مطمئن خواهد ساخت.
پایایی پرسشنامه :جهت محاسبه پایایی، روش های متفاوتی وجود دارد از جمله : روش اجرای دوباره (بازآزمایی)، روش موازی یا همتا، روش تصنیف یا دو نیمه کردن و ضریب آلفای کرونباخ. مطالعات تئوری و تجربی نشان داده است که از بین روش های فوق، روش آلفای کرونباخ از قدرت و دقت بیشتری برخوردار است. لذا در این تحقیق نیز به منظور تعیین پایایی پرسش نامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده می شود.
روش آلفای کرونباخ برای محاسبه هماهنگ درونی ابزار اندازه گیری از جمله پرسش نامه ها یا آزمون هایی که خصیصه های مختلف را اندازه گیری می کنند، بکار می رود. در اینگونه ابزار، پاسخ هر سئوال می تواند مقادیر عددی مختلفی اختیار کند. برای محاسبه آلفای کرونباخ، ابتدا می بایست واریانس نمرات هر زیر مجموعه سوالات پرسش نامه و واریانس کل را محاسبه نمود. سپس با استفاده از فرمول و نرم افزار مربوطه مقدار ضریب آلفا را محاسبه کرد.
محدوده تحقیق
قلمرو موضوعی تحقیق
این پژوهش از دید پیمانکار به بررسی امکان سنجی بکارگیری BIM ، در پروژه های ساختمانی می پردازد ،از آنجا که تنوع پروژه های ساختمانی بالا می باشد، در این پژوهش ساختمان های باکاربری درمانی (مانند بیمارستان ها) را که پیچیدگی های بیشتری نسبت به ساختمان های متعارف دارند مورد توجه قرار می دهیم و اثرات BIM را در فاز اجرایی ساختمان بررسی می کنیم و بیشتر تمرکز پژوهش بر مدیریت زمان وهزینه تغییرات و دوباره کاری های ناشی از وقایع پیش بینی نشده است تا با استفاده از BIM به کاهش اثرات منفی و افزایش سود پیمانکار منجر شود.
قلمرو زمانی تحقیق
با توجه به توصیفی –پیمایشی (مقطعی) بودن تحقیق، بازه زمانی مورد نظر از زمستان 92 تا پایان زمستان 93 می باشد.
قلمرو مکانی تحقیق
شرکت های پیمانکاری ساختمان در تهران که در سال های 92 و 93 فعالیت داشته اند.
جامعه آماری : (N)
شرکت های پیمانکاری ساختمان، فعال در زمینه ساخت پروژه های بزرگ بخصوص پروژه های درمانی کشور که در داخل ایران به ثبت رسیده و مشغول فعالیت هستند. با توجه به اینکه غالبا شرکت های فعال در شهرهای بزرگ تر مثل تهران شناخت و دانش بیشتری نسبت به تکنولوژی های نوین در مقایسه با سایر شهرهای کوچک دارند ( به علت ساخت و ساز های عظیم تر و پیچیده تر)، از شرکت های ثبت شده در تهران، مانند شرکت خانه سازی ایران ،کیسون و غیره که بیشتر در پروژه های درمانی و بزرگ فعالیت داشته اند، به عنوان جامعه آماری استفاده کرده ونمونه مورد نظر از این میان انتخاب گردید.
بدین منظور از سامانه اطالاعات عوامل نظام فنی و اجرایی کشور 5، تعداد شرکت های پیمانکاری ساختمان که در تهران به ثبت رسیده و دارای گواهینامه معتبر بودند 610 شرکت بود که با توجه به محدوده زمانی تحقیق امکان بررسی همه این شرکت ها میسر نبود بدین منظور شرکت های دارای رتبه یک در رشته ابنیه و ساختمان ،رتبه یک تاسیسات و تجهیزات که تعداد آنها 61 شرکت می باشد به عنوان جامعه انتخاب گردید و از آنجا که پروژه های درمانی بیشتر مورد نظر این پژوهش می باشد پس از بررسی ، شرکتهایی که در این امر فعالیت داشتند انتخاب شدند.
نمونه آماری، تعیین اندازه ی نمونه و روش نمونه گیری
دربین جامعه آماری که در ابتدا گفته شد 50 نمونه مورد نظر به روش تصادفی ساده انتخاب خواهد شد. در این میان حجم نمونه 50-100 متخصص در نظر گرفته شده است.
روشهای تجزیه و تحلیل اطلاعات
با توجه به اینکه روش پژوهش توصیفی– پیمایشی می باشد از روش آمار توصیفی استفاده می شود زیرا آمار توصیفی شرایط موجود را توصیف می کند. بدین ترتیب که از طریق به دست آوردن فراوانی، اندازه های گرایش به مرکز، شاخص های پراکندگی، رسم نمودار و غیره، متغیرهای مورد مطالعه را توصیف می کند.
فلوچارت گام به گام فرایند تحقیق
فصل دوم: پیشینه و مفاهیم نظری تحقیق
مقدمه
در سالهای اخیر گرایش رو به رشدی در صنعت ساختمانسازی به وجود آمده است که این امر به خودی خود تاثیر به سزایی در استفاده از دادههای جزئیتر در طراحي ساختمانها گذاشته است. بکارگیری این داده های جزئی برای طراحی جزئیات ساختمانها، پیش از فرآیند طراحی کلی مورد نياز است. مدلسازی اطلاعات ساختمان یا به اختصار سیستم BIM به عنوان یک فرآیند مهم طراحی ساختمان و به منظور تامین این نیاز پدید آمده است.
طی چندین دهه گذشته، مهندسان عمران و مکانیک، معماران و پیمانکاران و … برای طراحی ساختمانها از منابع کتابخانهای موجود و بیشتر براساس نقشههاي دوبعدی استفاده نمودهاند. به گونهای که این نقشهها و طرحها عمدتاً توسط تولیدکنندگان محصولات ساختماني و بیشتر برای دادههای ژئومتریکی تامین میشدند و بدین طریق محصول را توصیف مینمودند. 
تغییر الگو در صنعت ساختمان، با دور شدن روند طراحیها از نظر زمانی و مکانی نسبت به زمان و مکان واقعی پروژههای ساخت و ساز، بحرانیتر نیز شده است. این موضوع مهم نشاندهنده مشکلات منحصر بفرد و پیچیدهتر در رابطه با ارتباطات و مدیریت ناشی از دوری از سایت اصلی ساخت و ساز در کارهای اجرایی و ساختمانسازی است. از اینرو پیشبینی روند سازمان یافتهی سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان که در سالهای اخیر پا به عرصه صنعت ساخت و ساز گذاشته است، علیرغم نوپا بودن میتواند بسیاری از معضلات و مشکلات پیش روی سیستمهای طراحی ساختمانها را در سطوح کلان مدیریتی از میان بردارد.
از سویی دیگر توجه بدین مسئله که مدلسازی اطلاعات ساختمان می تواند نقش بسیار مهمی در مدیریت هزینه و زمان پروژه های عمرانی و کاهش دوباره کاری ها داشته باشد، متخصصان این صنعت را هرچه بیشتر در استفاده از این فناوری مشتاق می سازد.
شاخص های اصلی ارزیابی موفقیت در مدیریت پروژه شامل سه شاخص زمان، هزینه و کیفیت می باشد. در این ارتباط موضوع تغییرات و دوباره کاری ها (که در مواقعی اجتناب ناپذیر است) یکی از مواردی است که می تواند موفقیت پروژه را تحت تاثیر قرار دهد. تجارب طراحان،کارفرمایان و پیمانکاران حاکی از آن است که تغییرات در فاز اجرایی پروژه می تواند سبب ایجاد مشکلاتی شود و موفقیت پروژه را با چالش روبه رو سازد. این تغییرات ممکن است در جریان کار وقفه ایجاد کرده ،بر کیفیت محصول تاثیر گذارد و موجب افزایش هزینه ها شود. تمامی این عوامل می تواند منشاء بروز مشکلات و ادعاهای قراردادی شود. کنترل و کم کردن تاثیرات منفی این عوامل توسط مدیریت تغییرات ،می تواند قدم موثری در جلوگیری از به هدر رفتن منابع مالی ،نیروی انسانی و زمان باشد[41].
تغییرات در پروژه های ساخت یکی از عوامل غیر قابل اجتناب هستند. درصورت توجه و مدیریت صحیح این موارد می توان آنها را در جهت رسیدن به اهداف پروژه هدایت کرد و درغیر اینصورت اثرات منفی بر پروژه خواهند داشت. از جمله اثرات منفی تغییرات مدیریت نشده می توان به کاهش کیفیت، افزایش هزینه و زمان اشاره کرد. تغییرات همچنین می توانند در صورت شناسایی به موقع و مدیریت صحیح، عامل ایجاد تاثیرات مثبت از جمله استفاده از علم روز دنیا و تکنولوژی، مهندسی ارزش و غیره در پروژه های ساخت باشند.
بنابراین در بخش اول این فصل از پژوهش، تلاش خواهد شد تا به شناسایی علل و عوامل ایجاد تغییرات و دوباره کاری ها در فاز اجرای پروژه های ساخت پرداخته شود، در بخش دوم پس از ارائه تعاریفی از مدلسازی اطلاعات ساختمان به بررسی پیشینه تحقیق پرداخته و در نهایت در بخش آخر فصل کاربردها و مزایای این سیستم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
بخش اول: بررسی علل تغییرات و دوباره کاری ها در فاز اجرای پروژه های ساخت
تحقیقات در انگلیس نشان می دهد که بیش از یک سوم کارفرماها از عملکرد پیمانکاران در حفظ هزینه ها و زمان برنامه ریزی شده، حل مشکلات و تحویل پروژه ها با کیفیت مورد نیاز ناراضی هستند . همچنین بیش از یک سوم کارفرماها از عملکرد مشاور در هماهنگ کردن تیم طراحی ،ارائه سریع و قابل اعتماد خدمات و ایجاد ارزش برای سرمایه، ناراضی هستند . این نارضایتی به این دلیل است که در صنعت ساخت و ساز بیش از 50% پروژه های ساخت، درگیر تاخیر و افزایش هزینه هستند و بیش از 30% از پروژه های تکمیل شده با مشکلات و نواقص همراه هستند، علاوه بر این، حدود 30% از ساخت و ساز ها با دوباره کاری همراه هستند [43].
بررسی ها نشان می دهد که تغییرات و دوباره کاری ها ، بیشترین هزینه های اضافی را بر پروژه تحمیل می کند. چنانکه در کانادا ،هزینه تغییرات و دوباره کاری ها 10% کل هزینه پروژه و 25% هزینه فاز ساخت (اجرا) را دربر می گیرد. در استرالیا طبق یک تحقیق انجام شده ،هزینه های مستقیم تغییرات و دوباره کاری ها 4/6 % ارزش کل پروژه و هزینه های غیر مستقیم آن، 9/5 % ارزش کل پروژه است . در کشور سوئد ، دوباره کاری ها 4/4 % ارزش ساختمان را شامل می شود که زمان کار را معادل 1/7 % اضافه می کند [41].
با توجه به مطالب و نتایج بیان شده ،می توان مشاهده کرد که دستورات تغییر در پروژه های بزرگ نقش اساسی و مهم داشته و می توانند بر موفقیت پروژه تاثیر مثبت و یا منفی اعمال کنند. به خصوص در فاز اجرایی پروژه ( با توجه به گردش بالای منابع و تعداد بالای دستورات تغییر در پروژه های ساخت ) نیاز به بررسی و مدیریت تغییرات بیش از پیش قابل مشاهده است.
تغییرات در پروژه
تغییر در پروژه های ساخت و ساز بسیار رایج بوده و به احتمال زیاد از منابع مختلف، به علل مختلف و در هر مرحله ای از پروژه اتفاق می افتد که ممکن است تاثیرات منفی قابل توجهی بر روی مواردی مانند هزینه ها و تاخیرات برنامه داشته باشد. تغییرات بحرانی ممکن است تاخیرات متوالی در برنامه پروژه ، برآورد مجدد از بیانیه کار و مطالبات اضافی از تجهیزات، مواد، نیروی انسانی و اضافه کاری ، به دنبال داشته باشد [44].
موضوع تغییر یک موضوع عمومی است اما علل ظاهری تغییر توضیحی است که در دستور تغییر میآید. علت واقعی و ریشه ای تغییر می تواند بسیار متفاوت با آنچه در دستور تغییر نوشته شده باشد. کارفرمایان و پیمانکاران به طور فزاینده ای با معنی الزامات قانونی تغییرات و تکنیک های مدیریتی که اثرات آن را کم کند درگیر هستند [41].
تغییرات می تواند توسط تمام گروه ها در روند ساخت و ساز آغاز شده باشد. با این حال همه تغییرات باید توسط کارفرما، قبل از اجرا به تصویب رسیده باشد. خلاصه شروع سفارشات تغییر به شرح زیر است:
مالک می تواند درخواست یک تغییر را سفارش دهد و معمولا دامنه تغییر می کند.
مهندس ممکن است به دلیل شرایط مختلف سایت یا تجدید نظر در مقررات دولتی و غیره یک تغییر را ایجاد کند.
مدیریت پروژه شرکت یا شخص ممکن است تغییر ایجاد کند و سرچشمه آن معمولا در برنامه است.
پیمانکار ممکن است



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید