دانشگاه پیام نور ساری
تحقیق درس پروژه رشته مدیریت جهانگردی
موضوع :
بررسی نقش حمل و نقل بین شهری در توسعه صنعت گردشگری استان مازندران
استاد :
سرکار خانم ابراهیمی
دانشجو :
سعید رحمدل
بهار 93
چکیده:
امروزه توسعه جهانگردي به عنوان پر درآمدترين صنعت روز دنيا، يكي از اهداف اصلي برنامه‌ريزان، دست‌اندركاران و مسئولان دولت‌هاي حاكم در اكثر كشورهاي جهان است. افزايش جمعيت، پيشرفت علوم و فنون، افزايش زمان آزاد و فراغت و بسياري عوامل ديگر، باعث جلب توجه عموم مردم به مقوله جهانگردي شده است، لذا متخصصين اين صنعت با توجه به شناخت وآگاهي ويژه خود، اذعان دارند كه توسعه جهانگردي بدون پيشرفت وتوسعه زيرساختها واركان آن بهيچ عنوان ميسر نمي‌گردد.
مروري بر تاريخ و پيشينه اين صنعت پر رونق، بيانگر اين مطلب است كه ظهور و فعال شدن جهانگردي مرهون توسعه حمل ونقل در دنياي امروزي بوده است چرا كه تا قبل از پيشرفت صنعت حمل و نقل و ايجاد تسهيلات جهت مسافرت، سفرها در حيطه طبقه محدودي از اشراف بوده است كه بيشتر انگيزه هايي غير از تفريح ، ماجراجويي، ديدار از جاذبه ها و… داشته‌اند.
در اين مقاله سعي شده است ضمن مطالعه موردی شهرستان بابل و ارائه تعاريف واژه‌هاي اصلي جهانگردي وحمل ونقل، با بيان سير تاريخي پيشرفت حمل و نقل وجهانگردي، ارتباط حمل ونقل با جهانگردي و نقش‌هاي اساسي آن را در اين صنعت روز دنيا به تحرير درآورده به بررسی مشکلات موجود در این زمینه دراستان مازندران و شهرستان یایل بپردازیم.
واژگان كليدي: حمل و نقل، جهانگردي، جهانگرد، حمل و نقل بین شهری، شهرستان بابل و…
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول0
مقدمه1
اهمیت تحقیق:2
اهداف تحقیق:2
روش تحقيق3
محدوده مطالعاتی:3
فصل دوم4
ادبیات تحقیق4
تعريف جهانگردي5
تعريف حمل ونقل7
حمل و نقل و جهانگردي در مسير تاريخ8
سازمانهاي مرتبط با حمل ونقل13
سازمان بين‌المللي هواپيمايي كشوري International Civil Organization ـ ICAO14
جمع بندی فصل15
فصل سوم17
محدوده مطالعاتی17
معرفی استان مازندران18
معرفی شهر بابل20
نام شناسی21
نام‌های پیشین21
تغییر نام بابل21
جغرافیا22
وضعیت جوی23
رودخانه‌ها23
موقعیت جغرافیایی24
ارتباط با دریا25
جدا شدن بابلسر و فریدونکنار26
محله‌های بابل26
محله‌های جدید27
بزرگراه‌ها، بلوارها و خیابان‌ها27
میدان‌ها28
زبان28
دین29
فضای سبز30
سینما و تئاتر31
نگارخانه ها32
جشنواره‌ها32
جشنواره فیلم کوتاه وارِش32
جشنواره ملی بهار نارنج33
سایر ورزش‌ها34
اماکن گردشگری طبیعی35
جنگل‌ها36
آبشارها36
چشمه‌ها37
ییلاق‌ها37
اماکن مذهبی39
اماکن تاریخی40
مراکز خرید و بازارها47
میوه و تره بار48
بازار ماهی49
فرودگاه بابل49
راه‌آهن49
راه‌های زمینی49
پایانه‌های مسافربری50
تاکسی51
بررسی نقش حمل و نقل بین شهری و صنعت ریلی در گردشگری استان مازندران (شهرستان بابل)51
بررسي راه آهن ناحیه شمال52
بررسي وضعيت آتي صنعت گردشگري در اداره حمل و نقل ریلی بابل53
سهم راه آهن از جابجايي گردشگران نوروزي در استانهاي شمالي كشور55
فصل چهارم57
یافته های تحقیق57
نقش دولت در توسعه جهانگردی61
اهمیت و نقش توریسم در اقتصاد استان63
مشکلات و تنگناهای بخش توریسم در استان مازندران64
فصل چهارم68
نتیجه گیری و منابع68
پیشنهادها70
منابع:74
فصل اول
کلیات
مقدمه
امروزه صنعت جهانگردي به عنوان يكي از مهمترين صنايع جهان كه نقش عمده‌اي در بهبود وضعيت اقتصادي كشورها وتوسعه اقتصادي آنها دارد، از سوي كارشناسان، دانشمندان، مديران و برنامه‌ريزان اقتصادي كشورهاي مختلف مورد توجه قرار گرفته است، «تاثير اقتصادي اين صنعت به حدي قابل ملاحظه است كه حدودا مخارج 7% از سرمايه جهان را دربر مي‌گيرد». (به واسطه اين توجه ويژه و به منظور بهره‌برداري موثرتر از اين صنعت در راستاي توسعه اقتصادي، اركان اصلي صنعت جهانگردي كانون توجه برنامه ريزان بوده است، مواردي نظير منابع جهانگردي، تاسيسات و تجهيزات جهانگردي واز همه مهمتر حمل ونقل و اجزاي آن.)
«توسعه فعاليت‌هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي در بسياري از ابعاد با فعاليت‌هاي مرتبط با امر جهانگردي گره خورده است. كسب درآمدهاي ارزي از منابع غير نفتي در ايران، تاكيد بر توسعه روابط فرهنگي با ساير ملل و تمدنها و ساير مقولاتي از اين دست، متوليان امر را به بازنگري در اهداف و برنامه‌ها واداشته است. لذا توجه به نقش زيرساخت‌ها و اركان اصلي جهانگردي كه در واقع بدون آنها و يا در صورت ضعف در هريك از آنها، توسعه در صنعت جهانگردي امكانپذير نمي‌باشد، به عنوان يكي از چالش‌هاي اصلي دست‌اندركاران و برنامه‌ريزان و از همه مهمتر مسئولان كشور قرار گرفته است.
در واقع عامل اصلي پيشرفت وفراگير شدن جهانگردي ، صنعت حمل ونقل بوده است لذا توجه به نقش حمل ونقل در صنعت جهانگردي مهمترين گام در جهت برنامه ريزي بمنظور توسعه جهانگردي در كشورها مي باشد . اين مقاله سعي دارد ضمن معرفي وشناخت حمل ونقل واجزاء آن ، به بيان نقش اين صنعت در صنعت جهانگردي بپردازد .
اهمیت تحقیق:
استان مازندران و شهر بابل با برخورداري از تمدن كهن و آثار تاريخي غني و جاذبه هاي متعدد فرهنگي و طبيعي و وجود جنگل انبوه در یک سو و دریای خزر در سوی دیگر مي تواند يكي از قطب هاي مهم گردشگري باشد. و توا نايي بالقوه فراواني در بهره گيري از صنعت توريسم را دارد . شرايط آب و هوايي مناسب، آب هاي فراوان و پوشش گياهي، رودخانه ها، چشمه ها و آبشارها، غارها و قلعه ها، درياچه نيلگون خزر با سواحل زيبا در اين استان قرار دارد. لذا اهمیت به معقوله توریست و همینطور حمل و نقل بین شهری که بر توریسم تاثیر گذار است که متاسفانه کم توجهی شده است از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
اهداف تحقیق:
ساختار حمل و نقل و دسترسي راحت و با كيفيت بالا براي گردشگران يكي از مهمترين ملزومات ايجاد هر منطقه گردش گري است . در اغلب مناطق توسعه يافته گردشگري ، شبكه حمل و نقل وسيع و مناسب وجود دارد . اهميت نوع سامانه حمل و نقل در كشورهاي مختلف براي گردشگران متفاوت است. جهانگردي به معني گذران اوقات فراغت ، باب تازه اي ازسفرهاي مورد نياز انسان قرن بيستم است. كه مي رود به عنوان يك صنعت پاك در قرن 21 بسوي عالم گير شدن حركت مي كند. و به عبارت ديگر گردشگري تنها يك خواسته و نياز نيست، بلكه يك حق است. ترديدي نيست كه رشد سيستم گردشگري مديون توسعه سيستم حمل و نقل ميباشد. امروزه يكي از معيارهاي سنجش سطح توسعه يافتگي هر سرزميني، نظام حمل و نقل آن سرزمين است. حمل و نقل به مثابه بال هاي پرنده
وجهانگردي خود پرنده است. با توجه به اینکه شهر بابل دارای مناطق گردشگری بسیار است و عدم وجود راه های ارتباطی بین شهری مناسب سبب کمبود در زمینه طوریسم شده است هدف این تحقیق را با عنوان بررسی حمل و نقل بین شهری در شهرستان بابل را بررسی می کنیم.
روش تحقيق
در اين مقاله ابتدا با مطالعات كتابخانه اي و مراجعه به سازمان ها و ادارات و مراكز مرتبط داده ها و آمارهاي مورد نياز گردآوري و سپس با مطالعه ميداني و مشاهده اطلاعات مورد نياز محل پژوهش برداري گرديد. هم چنين از سايت هاي اينترنتي، روزنامه ها و مجلات و نشريات متعدد بهره برداري گرديد.
محدوده مطالعاتی:
شهرستان بابل و راههای ختم شده به شهر آمل ساری و بابلسر مورد بررسی قرار می گیرد.1
فصل دوم
ادبیات تحقیق
تعريف جهانگردي
در فرهنگ معين جهانگردي «دراقطار عالم سفر كردن و شناخت» معني شده است.
در ( longman dic) توريسم تحت عنوان «مسافرت براي تفريح و سرگرمي» به كار گرفته شده است.
در ( webestes dic ) توريسم چنين تعريف شده است:
«سفري كه در آن مسافر به مقصدي رفته وسپس به محل سكونت خود باز گردد.»
سازمان جهاني جهانگردي (unwto ) در سال 1993 جهانگردي را به صورت زير تعريف مي‌كند:
«جهانگردي به تمامي فعاليتهايي كه يك فرد يا افراد در طول مسافرت در مكاني خارج از محيط معمول كار وزندگي خود انجام مي‌دهند، اطلاق مي‌شود. اين مسافرت بيش از يكسال طول نمي‌كشد و هدف فرد يا افراد تفريح و سياحت، تجارت و يا اهداف ديگر است».
اين سازمان، جهانگرد را به دو دسته تفكيك مي‌كند:
1- ديدار كننده يك روزه
2- جهانگرد(گردشگر)
ديدار كننده يك روزه: فردي كه تنها يك روز را در كشور و يا محل بازديد صرف كند و شب به كشور و يا محل معمول كار و زندگي خود بازگردد.
گردشگر: فردي كه حداقل يك شب را در كشور و يا محل بازذيد صرف كند.
حداكثر مدتي كه يك گردشگر مي‌تواند در يك كشور يا مكان ديگر صرف كند، يكسال (12 ماه) مي‌باشد و چنانچه مدت اقامت او بي از يك سال طول بكشد، اين شخص ديگر گردشگر محسوب نمي‌شود. همچنين هدف يك گردشگر نبايستي كسب درآمد و يا پيدا كردن يك شغل در كشور يا مكان بازديد باشد.
سازمان جهاني جهانگردي سه نوع گشت را از يكديگر متمايز مي‌كند:
گشتهاي برون مرزي، كه سامل مسافرت افراد مقيم در كشوري به كشورهاي ديگر مي‌گردد.
گشتهاي درون مرزي ، كه شامل مسافرت افراد غير مقيم كشوري در داخل آن كشور مي‌باشد.
گشتهاي محلي، كه شامل مسافرت افراد مقيم كشور در داخل آن كشور مي‌شود.
گردشگري بين المللي متشكل از گشتهاي درون مرزي و برون‌مرزي است.
در كنفرانس بين المللي كه درباره مسافرت و آمارهاي جهانگردي، در سال1991توسط سازمان جهاني جهانگردي ودولت كانادا در اتاوا برگزار شد، در زمينه تعريف واژگان،اصطلاحات و طبقه بندي آنها تصميماتي گرفته شد كه در ذيل آمده است:
«جهانگردي، كارهايي است كه فرد در مسافرت و در مكاني خارج از محيط عادي خود انجام مي‌دهد، اين مسافرت بيش از يكسال طول نمي‌كشد و هدف آن تفريح،تجارت يا فعاليتهاي ديگر است».
«جهانگرد يا گردشگر tourist (ديداركننده يك شبه) كسي است كه دست‌كم، يك شب در اقامتگاه عمومي يا خصوصي در محل بازديد به سر برد».
«گردشگر يك روزه same day visitor كسي است كه يك روز به مكان ديگري مي‌رود ولي شب را در آنجا نمي‌گذراند.»
تعريف حمل ونقل
يكي از مهمترين زير ساختها ويا اركان جهانگردي حمل ونقل مي باشد .
«در معني لغوي «حمل» به معناي برداشتن بار و «نقل» به معناي جابه‌جا كردن است؛ در نتيجه در حالت كلي و با اين تفسير حمل و نقل شامل جابه‌جا شدن انسان نمي‌شود ولي آنچه كه در زبان فارسي مصطلح شده است، حمل و نقل در برگيرنده انسان و هر نوع كالا اعم از جامد، مايع، گاز و حتي امواج مي‌شود.
در بعضي كتب، كلمه حمل و نقل كه خود ترجمه transportation است را تحت عنوان «جابه‌جاگري» به كار مي‌برند.
مفهوم حمل و نقل به لحاظ اقتصادي عبارت است از:
«تغيير مكاني اشخاص (حمل و نقل مسافر) و حمل و نقل كالا، بين دو نقطه جغرافيايي».
به طور كلي وجوه مشترك كليه شيوه‌هاي حمل و نقل را كه در نمودار ب نشان داده شده است، عناصر اصلي حمل و نقل گويند و شامل موارد ذيل مي‌باشد:
1 – راه 2- وسيله نقليه 3-نيروي محركه 4- تاسيسات و مستحدثات
حمل و نقل و جهانگردي در مسير تاريخ
اولين جهانگردان بمانند همه انسانهاي گذشته به صورت پياده مسافرت مي‌كردند، در طول زمان با توسعه حمل و نقل اين امكان فراهم آمد تا مردم راحت‌تر و سريعتر مسافت‌ها را طي نمايند، لذا جهانگردي فراگير شد.
«ارتباط بين حمل و نقل و جهانگردي را مي‌توان به 5 دوره تقسيم كرد:
1- دوره سفر با دليجان:
اولين نوع وسيله حمل ونقل كه با استفاده از چرخ در خدمت جهانگردي قرار گرفت دليجان (stagecoach) بود كه در قرن 15 ميلادي در مجارستان اختراع شد و در آن زمان در خطوط مشخص شده مسافران را جابه‌جا مي‌كرد، در قرن 19 سفر كردن به وسيله دليجان در بريتانيا و ساير كشورها معروفيت زيادي يافت.
2- دوره سفرهاي آبي:
سفرهاي آبي نوع ديگر حمل و نقل بود كه در خدمت جهانگردي قرار گرفت، در اين زمان قايق‌ها، ضمن حمل بار به جابه‌جايي مسافران نيز اقدام نمودند، از جمله اين سفرهاي دريايي، سفرهاي دريايي بين شهرهاي منچستر و لندن در انگلستان بود كه در قرن 18 انجام مي‌شد.
كشتي‌هاي بخار از سال 1815 در رودخانه‌هاي بزرگ انگليس، از جمله Thame در لندن، رفت وآمد مي‌كردند و استفاده از اين نوع كشتي‌ها جهت گردش و تفريح بسيار معروف شده بود.
3- دوره سفر از طريق راه آهن:
در سال 1825 براي اولين بار راه آهن در انگلستان ساخته شد و از سال 1830 جابه‌جايي مسافران از طريق راه‌آهن آغاز گرديد. از جمله خطوط راه آهن آن زمان خط ليورپول ـ منچستر بود، كرايه اين قطارها بسيار پايين بود «درحدود 1 پني» كه بسيار ارزانتر از كرايه دليجان‌ها بود و به همين دليل معروفيت زيادي پيدا كرد، سرعت اين قطارها به 18 مايل مي‌رسيد به همين دليل بعضي‌ها اين پديده را يك پديده شيطاني مي‌پنداشتند.
4-دوره سفر با اتومبيل واتوبوس:
اتومبيل براي اولين بار در آمريكا به منظور سفر كردن رايج شد، در سال 1908 يك نوع اتومبيل مدل «تي» توسط شركت فورد به بازار عرضه شد. با ورود اتومبيل به عرصه حمل ونقل در واقع يك انقلاب بزرگ در مسافرت به وجود آمد و همين امر باعث تقاضاي بالا براي احداث جاده شد، به طوري كه در سال 1920 جاده‌هاي زيادي احداث شد و رفته‌رفته اتومبيل به عنوان يكي از مهمترين وسايل نقليه براي مسافرت مطرح شد. اتوبوس نيز بلافاصله بعد از پيدايش اتومبيل ساخته شد و به منظور مسافرت دسته جمعي مورد استفاده قرار گرفت.
5- دوره مسافرت با هواپيما:
براي اولين بار در سال 1903 در ايالت كاروليناي شمالي آمريكا اولين هواپيما به پرواز درآمد. درحدود 1920 بود كه در آلمان پروازهاي زمان بندي شده جهت حمل مسافر ايجاد شد و در مسير برلين ـ لايپزيك ـ ويمار سرويس‌دهي مي‌كرد. همين شركت بعدها به لوفتهانزا مشهور شد كه امروزه از مهمترين خطوط هوايي بين‌المللي است.»
حمل ونقل در مسير تاريخ (ايران):
اولين كالسكه:
در سال 1267 هجري قمري به همت «معيرالممالك» در تهران ساخته شد و بعد از مدت كوتاهي استفاده از كالسكه رواج پيدا نمود. از كالسكه هم در داخل شهر و هم براي خارج شهر استفاده مي‌شد، كالسكه‌ها را معمولا چهار اسب مي‌كشيدند و به واسطه همين تعداد زياد اسب، وسيله تندرو خوبي براي مسافرت به حساب مي‌آمد. (كالسكه يك كلمه روسي بوده و فارسي آن «گردونه» است.)
اولين اتومبيل :
نخستين بار «مظفرالدين شاه» اتومبيل را به ايران آورد. او در نخستين سفر خود به اروپا در سال 1317 هجري قمري در شهر بروكسل پايتخت بلژيك يك دستگاه اتومبيل كالسكه‌اي خريداري نمود و از راه دريا وارد بندر انزلي شده و سپس طبق يك برنامه مفصل روانه تهران شد.
از آغاز قرن چهاردهم آرام آرام راه‌هاي كاروان رو به جاده‌هاي شوسه تبديل شد و در پي آن موج ورود اتومبيل به ايران شدت گرفت.
در سال 1305 اولين اتوبوس‌هاي مدل زايس از روسيه به ايران وارد شد.
اولين خط راه آهن در ايران:
در سال 1299 هجري قمري مهندس «بوآتال» فرانسوي امتياز ساختمان راه آهن «حضرت عبدالعظيم» را از دولت ايران تحصيل نمود و با مشاركت بلژيكي‌ها ساختمان اين خط شروع شد و در سال 1301 هجري قمري طي تشريفات خاصي به دست ناصرالدين شاه افتتاح شد. چون هنگام حركت قطار دود بسيار غليظي از سر آن خارج مي شد لقب ماشين دودي به آن داده شد.
اولين راه آهن سراسري به طول 1400 كيلومتر با ايجاد 127 تونل در مسير جنوب و85 تونل و 106 پل در مسير شمال ( تهران بعنوان مركز بود ) درخرداد 1316 مسير تهران بندر تركمن ودر شهريور 1317 از جنوب به تهران راه اندازي شد .
اولين هواپيما :
در يكي از روزهاي سال 1292 هجري شمسي مردم تهران براي اولين بار هواپيمايي را كه در ارتفاع پايين پرواز مي كرد را مشاهده نمودند. اين هواپيما از نوع «بلريو» بود و خلبان آن يك تبعه روسيه به نام «كوزمينسكي» بود، آئروپلاني در 15فروردين 1301 از روسيه به تهران پرواز نمود و در 30 فروردين 1301 اولين گروه ايراني براي گردش در هواي تهران با آن پرواز کردند.
نخستين فرودگاه كشوري در 26 ارديبهشت 1321 هجري شمسي در تهران گشايش يافت.
اولين كشتي ساز وپايه گذار نيروي دريايي:
به نقل از فردوسي ، اولين كشتي ساز وپايه گذار نيروي دريايي در ايران «جمشيد» از سلسله پيشداديان بوده است.
اشكال جهانگردي از نظر نوع وسيله نقليه:
سفرهاي زميني : land transportation
سفرهاي هوايي: air transportation
سفرهاي دريايي: sea transportation
با توسعه حمل و نقل و تعدد انواع آن، به مرور سفرها، راحت‌تر و با آسايش بيشتري صورت پذيرفتند و تعداد جهانگردان در كل دنيا به مرور افزايش يافت، به طوري كه تعداد جهانگردان بين‌المللي از 50 ميليون نفر درسال 1950 به 590 ميليون نفر در سال 1996 رسيد. در نتيجه مي توان عنوان نمود، توسعه جهانگردي به صورت امروزي مرهون پيشرفتهاي حاصله در توسعه صنعت حمل و نقل، علوم و فنون و به طور كلي توسعه وسايل و تسهيلات و تاسيسات زيربنايي لازم براي مسافرت بوده است .بطوريكه سالانه 6000 ميليون جهانگرد در سطح بين المللي به جهانگردي مي پردازند و بيش از يك ميليارد سفر هوايي در سطح جهان صورت ميگيرد و شاغلين مستقيم بخش جهانگردي نيز از مرز 55 ميليون نفر در جهان تجاوز كرده است. اين تحولات عظيم را مديون، خلاقيت، ابتكار، نوآوري و تلاش وهمت مردان بزرگ در عرصه صنعت حمل و نقل، جهانگردي، هتلداري و… بايد دانست.
سازمانهاي مرتبط با حمل ونقل
به منظور سازماندهي، برنامه ريزي، هماهنگي، استانداردسازي و بسياري فعاليتهاي اصولي ديگر درسطح حمل و نقل بين المللي، سازمانها و تشكيلات متعددي در جهان تاسيس و مشغول انجام وظيفه در اين صنعت ميباشند كه به عنوان نمونه معرفي تعدادي از آنها در اين مقوله بسيار ضروري به نظر مي رسد.
سازمان IMO ـ International Marrytime Organization
وظيفه ومسئوليت اين سازمان در رابطه با حمل ونقل و دريانوردي مي‌باشد كه سازمان بنادر وكشتيراني زيرگروه آن مي باشد.
سازمان بنادر و كشتيراني در كشور، نماينده IMO بوده و مسئوليت آن برنامه‌ريزي در جهت ايجاد آبراه‌هاي بهتر براي كشتيراني و ساخت و ساز براي بنادر كشور مي‌باشد.
سازمان بين‌المللي هواپيمايي كشوري International Civil Organization ـ ICAO
در سال 1994 در شيكاگو شكل گرفت. اين سازمان بمنظور تعيين موافقتهاي فني براي ايمني خطوط هوايي تشكيل شد. وظايف آن شامل : استاندارد كردن تجهيزات، آموزش، ارتباطات، امنيت و به طور كلي اين سازمان براي ايجاد همكاري بين كشورهاي جهان درامر حمل و نقل هوايي و همچنين مبادله خطوط هوايي بين كشورهاي مختلف به وجود آمده است. در حال حاضر مقر اين سازمان در شهر مونترال كانادا بوده و182 كشور عضو آن هستند.
موافقتنامه عمومي تجارت و تعرفه (گات) General Agreement on Trade and Tar ـGATT
موافقتنامه عمومي تجارت وخدمات(گاتز) General Agreement on Trade anD Services ـ GATS
اين سازمانها كه به طور غير مستقيم در زمينه حمل ونقل نيز فعاليت دارند، به منظور تشويق و ترويج تجارت آزاد تشكيل شده‌اند. ايران عضو اين سازمانها نشده است.
جامعه بين‌المللي حمل و نقل هوايي (ياتا) International Air Transport Association
(IATA)
در سال 1945 تاسيس شد، اهداف اين سازمان عمدتا تشويق و ترويج حمل و نقل هوايي ايمن، منظم و اقتصادي مي‌باشد. ياتا در اموري نظير: استاندارد كردن قيمت‌ها، بليت‌ها ، بارنامه‌ها و… فعاليت دارد.
انجمن آمريكايي حمل و نقل هوايي (اتا) American Air Transport Association ـ AATA
انجمن اروپايي حمل ونقل هوايي (ايتا) European Air Transport Association ـ EATA
اين انجمنها زيرمجموعه هاي قاره اي ياتا هستند ومقرآنها نيز در مقر ياتا در شهر مونترال مي باشد.
جمع بندی فصل
آنچه مسلم است، توجه به اين نكته است كه امروزه، افزايش جمعيت، افزايش رفاه عمومي، پيشرفت علوم وفنون، افزايش زمان آزاد و فراغت، تفكيك مقوله كار و فراغت و… همه و همه باعث رشد روزافزون سفر و جهانگردي شده است و كشورهاي جهان به اين واقعيت دست يافته‌اند كه توجه ويژه به صنعت جهانگردي و تلاش در جهت توسعه اين صنعت باعث كسب درآمدهاي هنگفتي خواهد شد، لذا گسترش جهانگردي و دستيابي به اين درآمدهاي كم نظير، بدون توجه به زيرساخت‌هاي مورد نياز اين صنعت امكان پذير نيست.
به همين جهت برنامه ريزان ودست اندركاران صنعت جهانگردي بيشتر سعي و تلاش خود را در راستاي توسعه زيرساخت‌هاي جهانگردي و شاخص‌ترين آنها يعني صنعت حمل و نقل صرف مي‌نمايند و اينجاست كه نقش‌هاي اساسي صنعت حمل و نقل و اهميت ويژه آن در صنعت جهانگردي نمايان مي‌شود چرا كه بدون شك همه دست‌اندركاران و برنامه‌ريزان و… مي‌دانند كه پايه و اساس جهانگردي همان حمل و نقل است، بر اين مبنا و با توجه به مطالبي كه قبلا ذكر شد نقش‌هاي اساسي صنعت حمل و نقل را در جهانگردي به صورت ذيل برمي‌شمارم:
ازنظر تاريخي حمل ونقل وجهانگردي با هم توسعه يافته‌اند.
حمل ونقل وجهانگردي تفكيك ناپذيرند، جهانگردي حضور در مكانها و حمل و نقل پل بين مبدا و مقصد است. اصلاح وبهبود سيستم حمل ونقل محرك توسعه جهانگردي بوده و تقاضاي جهانگردي موجب رشد و توسعه حمل و نقل مي‌شود. عدم وجود حمل و نقل در واقع فلسفه وجودي جهانگردي را زير سوال مي برد. حمل و نقل به مثابه بالهاي پرنده و جهانگردي خود پرنده است كه در صورت ضعف ويا نبود بالها هيچ پرنده‌اي قادر به پرواز نخواهد بود.
امروزه مهمترين نوع حمل و نقل موثر، خصوصا در جهانگردي بين‌المللي، حمل ونقل هوايي است. به همين جهت عدم توسعه و پيشرفت در حمل و نقل هوايي يكي از مشكلات اساسي كشورهاي در حال توسعه در زمينه جهانگردي بين‌المللي است.
فصل سوم
محدوده مطالعاتی
معرفی استان مازندران
مازَندَران (به مازندرانی: مازِرون یا مازِندِرون) دربارهٔ این پرونده تلفظ راهنما·اطلاعات استانی در شمال ایران و در کرانه‌های جنوبی دریای مازندران یا دریای کاسپین می‌باشد. شهرستان ساری ، مرکز مازندران است. این استان هم مرز با استان‌های گلستان، سمنان، تهران، البرز، قزوین و گیلان است.2 قله دماوند مرتفع‌ترین قله ایران در مازندران و در شهرستان آمل قرار دارد. این استان از لحاظ جاذبه‌های گردشگری و جذب توریست رتبه یک را در ایران دارا است و از جنگل، دشت، کوه، تاریخ و دریا سود بسزایی می‌برد. مازندران بلندترین (کوه دماوند) و پست ترین(دریای مازندران) یادریای کاسپین نقاط ایران را در خود جای داده است. این استان یکی از پرجمعیت‌ترین مناطق از لحاظ تراکم جمعیتی و یکی از غنی‌ترین آنها از لحاظ منابع گوناگون زیرزمینی می‌باشد. این استان دارای ۲۲ شهرستان است. مازندران قدیمیترین مردم را در جهان از نظر یک جا نشینی دارد. روز ۱۴ آبان هم روز مازندران نام گذاری شده است.
مردم مازندران به زبان تبری ( مازندرانی ) و فارسی سخن می‌گویند. مازندران با جمعیتی بیش از ۳ میلیون نفر و حدود ۴/۰۹ درصد جمعیت کشور از وسعتی معادل ۱/۴۶درصد ایران برخوردار است. اما قرار گرفتن آن در ساحل جنوبی بزرگترین دریاچه جهان موسوم به دریای مازندران یا دریای کاسپین یا خزر و همجواری با چهار کشور ساحلی این دریا یعنی ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و آذربایجان از یک سو و قرار گرفتن در شمال کلان شهر تهران (پایتخت ایران) از موقعیت جغرافیایی استراتژیکی برخوردار است. امتیاز حمل و نقل دریایی با کشورهای همسایه از طریق منطقه ویژه و بندر قدیمی نوشهر، و منطقه ویژه و جدید امیرآباد بهشهر و اسکله نفتی نکا در شرق مازندران، اتصال آن به شبکه سراسری راه آهن کشور، وجود فرودگاه های بین المللی فرودگاه دشت ناز (ساری)، نوشهر(قدیمی ترین فزودگاه مازندران) و رامسر، برخورداری از سه جاده شوسه ارتباطی با استان تهران، و اقدام به سرمایه گذاری در طرح در دست ساخت بزرگراه تهران ـ شمال (نوشهر) با امکان دسترسی سریع با فاصله کوتاه ۱۲۰ کیلومتر ارتباط تهران ـ مازندران، عبور خطوط بین المللی فیبر نوری، شبکه ارتباطی بسیار قوی و گسترده‌ای را در مسیر کریدور بین المللی شمال ـ جنوب از هلسینکی (فنلاند)، به بندر لاوان (روسیه) تا ساحل دریای خزر فراهم آورده‌است. و همچنین جاده بین المللی هراز در این استان باعث ترددهای بالایی شده‌است.
دسترسی به زیر ساخت‌های مناسب ارتباطی، بهمراه تسهیلات ویژه زیر بنایی آب، برق، فاضلاب و گاز همراه با شرایط آب و هوایی معتدل، اراضی بسیار حاصلخیز، طبیعت گوناگون و مفرح ساحلی، دشتی، جنگلی و کوهستانی مساعد برای توسعه صنعت گردشگری و دسترسی به بازارهای هدف داخلی و خارجی، امکان توسعه سریع را در قالب بخشهای محوری گردشگری، کشاورزی، صنعتی و تجاری، فناوری اطلاعات و ارتباطات را یکجا در خود گرد آورده است. همچنین برخورداری از میراث فرهنگی غنی و بیشترین نرخ دانش آموختگان با تحصیلات دانشگاهی مازندران در بین استانهای کشور، شرایط مناسبی برای گسترش سرمایه گذاری داخلی و خارجی استان در سطح منطقه شمال و ایران فراهم آورده‌است.
معرفی شهر بابل
شهر بابـُــل مرکز شهرستان بابل در مرکزوسط استان مازندران، در شمال ایران قرار دارد که یکی از بزرگترین شهرهای شمالی کشور است. این شهر حدود ۲ متر از سطح دریاهای آزاد پایین تر است. بابل به دومنطقه شهری تقسیم می شود.3
بابل پرجمعیت ترین شهرستان مازندران است و پس از رشت بیشترین جمعیت را در شمال کشور دارد. جمعیت شهر بابل در سرشماری سال ۱۳۹۰ برابر با ۲۱۹٬۴۶۷ نفر و جمعیت شهرستان بابل برابر با ۴۹۵٬۴۷۲ نفر بود. این شهرستان با وسعت ۱۵۷۸٫۱ کیلومتر مربع، دارای ٧ بخش، ١١ شهر، ١٣ دهستان و ٦٥٣ آبادی می‌باشد. بخش‌های بابل شامل: امیرکلا، بابل‌کنار، بندپی شرقی، بندپی غربی، گتاب، لاله‌آباد و مرکزی است و شهرهای آن شامل: بابل، احمدشهر، امیرشهر، آهنگرکلا، خوش‌رود، زرگرشهر،شهیدآباد، گتاب، گلوگاه، گنج‌افروز و مرزی‌کلا می‌باشد.
بابل یکی از شهرهای مهم شمال کشور در زمینه پزشکی، کشاورزی، دانشگاهی، سیاسی و تجاری است. این شهر در حد فاصل دریای مازندران و رشته کوه البرز قرار دارد. این شهر در ۱۵ کیلومتری دریای مازندران و ۲۱۰ کیلومتری شمال شرقی تهران، پایتخت ایران واقع شده‌است.
نام شناسی
وجه تسمیه بابل
بابل به معنی « جایی که آب فراوان دارد » است. بر اساس پژوهش های بدست آمده، نام «بابُـل» از دو تکواژ «با» و «بُل» تشکیل شده است. در گذشته تکواژ «با»، در لغت به معنی هر چیز مایع و در کاربرد روزانه به معنی «آب» استفاده می شد. کلمه «باران» یعنی «آبی که رانده می شود»، گواه این مطلب است. تکواژ «بُـل» نیز به معنی «فراوان و بسیار» است.  در سال ۱۳۷۲ تحقیقاتی در مورد نام شناسی شهر های باستانی مازندران به چاپ رسید که گویای این مطلب است.[
نام‌های پیشین
نام این شهر در روزگاران کهن مه میترا بوده‌است. در زبان‌های هند و اروپایی قدیم کلمه دیو به معنای خدا می‌باشد. مازندرانی‌ها در زمان گسترش آیین زرتشتی از پذیرش این آیین سر باز می‌زدند. در بخشهایی از مازندران مردم پیرو آیین “دیو یسنا” بودند و در برابر آیین جدید مقاومت می‌کردند.
تغییر نام بابل
در سال ۱۳۱۰ه.ش که نقشه‌کشی از شهر بابل آغاز می‌شود، به دستور پهلوی اول (رضا پهلوی) نام این شهر از بارفروش به بابُـل تغییر داده می‌شود. بابل در ۱۳۱۰/۹/۱ ه.ش به این نام تغییر یافت. نام بابُل از نام رودخانهٔ باوُل یا بابُل گرفته شده است. حتی در روزگارانی که نام این شهر بارفروش بود، رودخانه ها و نهرهایی با نام‌های باوُل و بابل در میان مردم شهرت داشته است. وجود روستاهای تاریخی با نام‌های بابلکان، بابلکنار و … نیز گویای این ادعاست.
جغرافیا
آب و هوا
از خصوصیات جالب شهرستان بابل این است که به دلیل دارا بودن سه نوع منطقه ی جلگه ای، کوهپایه ای و کوهستانی دارای دو نوع آب و هوا متفاوت است. آب و هوای شهر بابل به دلیل قرار گرفتن میان کوه و دریا، آب و هوای معتدل و مرطوب خزری دارد و قسمت های جنوبی شهرستان بابل به دلیل دارا بودن پوشش کوهستانی و ارتفاع زیاد آب و هوای سرد و کوهستانی دارد.
از خصوصیات بارز آب و هوای جلگه ای می توان به آن اشاره کرد این است که:
• بارش‌های جوی که خصوصا در فصل‌های خنک شدت می‌یابند.
• درجه حرارت نسبتا ملایمی در فصل زمستان و گرم درفصل تابستان دارد
• حرارت سالانه، اختلاف دمای کمی دارد
وضعیت جوی
بادها
از بادهای مهم و فصلی این منطقه میتوان به مواردی اشاره کرد:
سورتوک،از سیبری در زمستان ،باد خوش اباد، دره نور، اوزروا، گیل وا، بادسام
رودخانه‌ها
بابلرود: این رود از رودهای پر آب استان، در شهرستان بابل است که از کوههای سواد کوه سرچشمه می‌گیرد و شاخه مهم آن سجادرود است .این رود ۷۸ کیلومتر طول دارد که پس از گذر از غرب شهرستان بابل و آبیاری شالیزای‌های بابل، در به دریای خزر(مازندران) می ریزد . مصب این رود محل خوبی برای تفریحات آبی است.عمق این رود در قسمت های مرکزی بسیار کم و در هنگام ریختن به دریا بسیار زیاد است.
بدلیل بده (دبی) بالای این رود، بر روی این رود و شاخه هایش سد های متعددی قرار دارد که عبارتند از:
• سد خاکی البرز: بزرگ ترین سد خاکی کشور
• سد خاکی شیاده
• سد خاکی سنبل رود
• سد لاستيکی تنظيمی ميان دشت
سجادرود(سِجرو): منشأ اصلی این رود کوه های بلند بخش بندپی شرقی شهرستان بابل هستند که پس از گذشتن از ییلاق ها و روستاهای بخش بندپی شرقی و شرق شهر گلوگاه به بابلرود می ریزد. این رود یکی از شاخه های مهم بابلرود است.
کلا رود: این رود از کوه های بخش بندپی غربی واقع در ارتفاع ۲۲۰۰ روستای فیلبند شهرستان بابل سرچشمه می گیرد.این رود حدود ۶۰ کیلومتر طول دارد و عرض آن از ۳ متر تا۳۰ متر متفاوت است. کلا رود پس از گذر از مناطق ییلاقی و جنگلی بخش بندپی غربی و روستاهای بخش مرکزی شهرستان بابل در نزدیکی پل محمدحسن خان به بابلرود می ریزد.
آقارود: این رود کوچک که در روستای سیاه کلا محله شرقی قرار دارد پس از پیوستن به رود بابلرود به دریا می ریزد.[
موقعیت جغرافیایی
شهر بابل در ۱۵ کیلومتری جنوب دریای مازندران قرار دارد و رشته کوه البرز نیز حدوداً در ۱۰ کیلومتری جنوب بابل قرار دارد و بابلرود نیز از غرب این شهر می‌گذرد.
این شهرستان از شمال به شهرستان های ساحلیِ بابلسر و فریدونکنار ، از شمال شرقی به شهرستان سیمرغ، از شرق به شهرستانهای قائمشهر و سوادکوه شمالی، از جنوب شرقی به شهرستان سوادکوه، از غرب به شهرستان آمل و از جنوب به رشته کوه البرز و شهرستان فیروزکوه که در استان تهران است، همسایه است.
ارتباط با دریا
بابل می‌تواند از راه‌های مختلف با دریا ارتباط داشته باشد که عبارتند:
• مسیر اصلی، اتوبان بابل به بابلسر است که از شمال شهر بابل آغاز می‌شود و پس از گذر ۱۲ کیلومتر تا جاده ساحلی بابلسر ادامه دارد. این راه مطمئن ترین راه برای مسافران است.
• از دیگر راه‌ها می‌توان به جادهٔ زرگرشهرِ بابل(سپاه دانش) اشاره کرد که به مرز میان بابلسر و فریدونکنار می رسد. این جاده از زرگرشهرِ بابل شروع می‌شود. این مسیر حدود ۲۰ کیلومتر طول دارد. این راه در محدوده شهرستان بابل، دارای ۴ خط ( ۲ خط رفت و ۲ خط برگشت ) و بدون تفکیک است. در خارج از محدوده بابل عرض جاده، ۲ خطه ( ۱ خط رفت و ۱ خط برگشت ) می شود و تا جاده ساحلی دریا مازندران ادامه می یابد.
• راه دیگر جادهٔ بابل به بهنمیر است. این مسیر از شمال شرقی شهر شروع می شود و پس از گذر ۱۵ کیلومتر به شهر ساحلی بهنمیر ادامه می یابد. این راه یک جاده ی ۲ خطه ( ۱ خط رفت و ۱ خط برگشت ) و بدون تفکیک است که عرض آن ۷ متر است.
جدا شدن بابلسر و فریدونکنار
تا سال ۱۳۶۸ بابلسر و فریدونکنار، به عنوان یکی از بخش های ساحلیِ(به نام: بابلسر) شهرستان بابل بودند که از بابل جدا شدند و با هم به شهرستان بابلسر ارتقا یافتند. در سال ۱۳۸۶ ، فریدونکنار از بابلسر جدا شد و به شهرستان فریدونکنار ارتقا یافت. در حال حاضر این دو شهرستان در مجموع دارای ۶ شهر و جمعیتی بالغ بر ۱۸۳ هزار نفرند.
عدم جدایی این دو از بابل، این امکان را به بابل می داد که در سال ۱۳۸۷ (که تغییر در تعریف کلان شهر تصویب شد. به عنوان نخستین کلان شهر مازندران ارتقا یابد. در حال حاضر هیچ شهری در مازندران کلان شهر نیست.4
محله‌های بابل
محله‌های قدیمی
افراداربن، یهودی محله، باقر ناظر، کاسگرمحله یا کوزه‌گرمحله، عطارمحله، حیدرکلا، آستانه، مسجد کاظم‌بیگ، سیب‌باغ، طوقداربن، بی‌سرتکیه، گلشن، شاه‌کلا، شاه‌زنگی یا مسجد جامع، شهدا یا درب‌الشهدا، برج‌بن، آقارودپیش، سرحمام آقاحسن، همت‌آباد، آهنگرکلا، چاله‌زمین، قصاب‌کلا، چهارشنبه‌پیش، کفشگرمحله، آب‌بخشان، درکه‌سر، پرک‌داربن، قورمش‌لو، بیدآباد، درویش‌خیل، عرب‌خیل، سنگ‌پل، سرحمام میرزا هادی، میان‌کت، ابوالحسن و ابوالحسین، دباغ‌خانه‌پیش، هسسکاکلا، نفتی‌محله، وک‌محله، بندارکلا، درزی‌کتی، سرحمام بیزن‌حاجی، صددستگاه، سبزه‌میدان، کمانگر، هفت‌تن، قاضی‌کتی، کشتارگاه، گله‌محله، بازگیرکلا، اوشیب، خشت‌کوره‌سر، هلی‌باغ، قراءکلا یا نوعلم، خورشیدکلا، نقیب‌کلا، پیرعلم، درویش تاج‌الدین، مومن‌آباد، ابومحله، سیدجلال، آزادبن، کتی، سید زین‌العابدین.
محله‌های جدید
باغ فردوس، موزیرج، امیرکبیر، صددستگاه، باغبان محله، لرمحله، چهل دستگاه، بحر ارم شرقی، بحر ارم غربی، حمزه کلا، بزاز، اسلام، اکبرین، حکیم آباد، شهرک فرهنگیان، شهرک طالقانی، شهرک اندیشه، شهرک آزادگان، شهرک نیلوفر، شهرک تاکسیرانی، شهرک فرامرزی، شهرک کاظم بیگی، شهرک سعدی، شهرک بهمن، شهرک دانش، شهرک بهزاد، شهرک ارم، شهرک فاطمیه، شهرک آرزو، شهرک شمال، شهرک امام، شهرک گلسار و..
بزرگراه‌ها، بلوارها و خیابان‌ها
بزرگراه حائری مازندرانی، بلوار طالقانی، بلوار طبرسی، بلوار نوشیروانی، بلوار کشاورز، بلوار امام رضا، بلوار ولی‌عصر، بلوار جانبازان، بلوار شهید بهشتی، بلوار میرزا کوچک‌خان، بلوار ساحلی، بلوار مادر، بلوار غدیر، بلوار شهید نژاداکبر، خیابان مدرس، خیابان شریعتی، خیابان شهید صالحی، خیابان مطهری، خیابان سید جمال‌الدین اسدآبادی، خیابان امیرکبیر خاوری، خیابان امیرکبیر باختری، خیابان تختی خاوری، خیابان تختی باختری، خیابان نواب (گلشن)، خیابان بسطامی، خیابان تربیت معلم، خیابان مصطفی خمینی، خیابان نبوت، خیابان فرهنگ، خیابان سعیدالعلما (بازار)، خیابان امام، خیابان رستگار، خیابان سرگرد قاسمی، خیابان روحانی، خیابان نیما، خیابان سعیدی، خیابان شهریارپوری و…
میدان‌ها
میدان شیر و خورشید، میدان کشوری، میدان کارگر، سبزه میدان، میدان باغ فردوس، میدان جمهوری، میدان 7 تیر، میدان دانشگاه، میدان امام حسین، میدان شهیدان نجاریان، میدان سجودی، میدان اوقاف، میدان آستانه، میدان برج دیده‌بانی، میدان غدیر، میدان مادر، میدان انقلاب، میدان بزاز، میدان ششم بهمن، میدان 17 شهریور، میدان امیرکبیر
زبان
تا دوره صفویان، زبان عمده مردم بابل فقط زبان تبری طبری یا مازندرانی بود. با از بین رفتن سلسله باوندیان که حامی زبان طبری بود این زبان از رسمیت افتاد. امروزه مردم این شهر از زبان تبری و فارسی استفاده می کنند. زبان تبری در روستاهای اطراف بابل کاربرد بیشتری دارد.
تندیس میترا در موزه برتانیا
دین
پیش از ورود اسلام به ایران، ساکنان این منطقه پیرو آیین میترائیسم (آیین مهرپرستی) بودند. وجود دو آتشکده بزرگ منطقه، در این شهر سبب نامگذاری این شهر به مه میترا [جایگاه میترا(خدای راستی و مهربانی) بزرگ] شد. آتشِ این آتشکده همیشه در روز و شب برای دید مردم روشن بود. بقایای موجود از این دو آتشکده و وجود محله هایی با نام های خورشید کلا، روشن آباد، برج بن و … گویای این ادعاست.
پس از ورود اسلام، مردم منطقه بعد از اندکی مقاومت به این آیین روی آوردند. پیش از انقلاب اسلامی ایران، اقلیت مذهبی نسبتا بزرگی در بابل ساکن بودند که پیرو آیین یهودییت بودند که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از این کشور کوچ کرده و به اسرائیل مهاجرت کردند. در این بین، از چهره های سرشناس یهودیِ این شهر، می توان به بنیامین نتانیاهو اشاره کرد..در حال حاضر بیشتر مردم بابل مسلمان و پیرو مذهب شیعه دوازده امامی هستند.
فضای سبز
فضای سبز بابل علاوه بر پارک‌های محله‌ای، پارک‌ها و بوستان‌های زیر را شامل می‌شود.
• گلستان نوشیروانی بلوار شهید بهشتی
• پارک شهر شهید شکری تقاطع بلوار طالقانی و بلوار نوشیروانی
• بوستان نرگسبانوان بلوار غدیر
• پارک ساحلی بلوار ساحلی-پشت شهرک طالقانی
• باغ ملی شهرداری میدان شیر و خورشید
• پارک شادی خیابان دکتر شریعتی
• پارک چوبی اوصیا پنج‌شنبه‌بازار
• پارک و شهر بازی پردیس نوشیروانی در دست ساخت ابتدای جاده قدیم آمل، متی‌کلا
• پارک نهالستان در دست ساخت انتهای بلوار کشاورز
• پارک بهار نارنج در دست ساخت لوار امام رضا، ابتدای کتی غربی
• پارک سراج در دست ساخت لوار جانبازان، شهرک تندست
• پارک جنگلی بابلکنار بِزچَفت بابلکنار،درون‌کلا
سینما و تئاتر
سینما را در مازندران با بابل می شناسند چرا که اولین سینمای شمال کشور در سال ١٣٠٧ در بابل ساخته شد و پس از آن نیز سینماهای دیگری در بابل ساخته شد و تا مدت ها، هیچ شهری در مازندران سینما نداشت. از کل سینماهایی که در بابل تاسیس شد در حال حاضر ٤ سالن وجود دارد که ٢ سالن سینمای استقلال (داریوش) و ارشاد (پاسارگاد) به ترتیب در سال های ٧٩ و ٨١ تعطیل شدند و سالن سینما انقلاب (مهر) نیز با انجام بازسازی پس از تعطیلی چند ساله، به عنوان یکی از سینماهای ممتاز کشور کار خود را در کنار سینما آزادی (شهر فرنگ) بازساری شده ادامه می دهد.
مجتمع فرهنگی سینمایی، مجهزترین و کاملترین مجتمع فرهنگی سینمایی در شمال کشور می‌باشد. این مجتمع در فضایی بالغ بر ۶۵۰۰ متر مربع زیر بنا، در سه طبقه ساخته شده‌است. این ساختمان دارای یک سالن اختصاصی تئاتر است که ۲۵۰ صندلی با سن گردان دارد. این سالن یکی از پیشرفته ترین سالن‌های تئاتر در ایران محسوب می‌شود. سالن سینمایی با ۳۵۰ نفر گنجایش و سالن تابستانی روباز از دیگر سالن‌های این مجتمع هستند. در این مجتمع پیشرفته ترین سیستم صوتی و نمایش کشور و بهترین پرده اکران و پرده نمایش وجود دارد. همچنین این مجتمع دارای سالن‌های نمایشگاهی و گالری‌ها، کارگاه عکس و فیلم و… نیز می‌باشد. این مجتمع توسط اداره کل نوسازی مدارس استان مازندران تکمیل و به بهره برداری رسید.
نگارخانه ها
نگارخانه های بابل شامل: نگارخانه آبی، نگارخانه مولائیان، نگارخانه آفتاب، نگارخانه هنر پویا، نگارخانه هنر و نگارخانه روحا می باشد.
جشنواره‌ها
هر ساله جشنواره های متعددی در بابل برگزار می شود که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
چهارمین جشنوراه بین‌المللی فیلم کوتاه وارش
جشنواره فیلم کوتاه وارِش
جشنواره فیلم کوتاه وارِش یکی از قدیمی ترین جشنواره ی استان مازندران است که توسط مهدی قربان پور مستند ساز مازندرانی در سال ۱۳۷۸ در شهرستان بابل پایه گذاری شد. این جشنواره در مجتمع فرهنگی هنری ارشاد بابل هر دو سال برگزار می‌گردد.
جشنواره فيلم كوتاه وارش («وارِش» در زبان محلی مازندرانی به معنی «باران» می باشد) مهمترین جشنواره استان مازندران به شمار می‌رود. این جشنواره در اولین دوره در سطح استانی، دومین دوره در سطح منطقه ای(با حضور مازندران، خراسان، گیلان، سمنان، گلستان)، سومین دوره در سطح ملی، و چهارمین دوره در سطح بین المللی(با حضور روسیه، آذربایجان، ارمنستان، ترکمنستان، تاجیکستان، قزاقزستان، گرجستان و … ) و … برگزار شد.[۸۳]
شکوفه نارنج بهار نارنج
جشنواره ملی بهار نارنج5
جشنواره ملی بهار نارنج، از جمله آیین سنتی مازندرانی هاست که همه ساله این جشنواره در شهرستان بابــل برگزار میگردد. كليد اين جشنواره براي اولين بار، در شهرستان بابل، در دهه ۷۰ زده شد این آیین در شورای عالی ثبت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور، با عنوان «جشنواره ملی بهار نارنج مازندران»، به ثبت ملی رسیده و دبیر خانه دائمی این جشنواره در این شهر دایر شده است[۸۶]. هر ساله چند صد مقاله به این جشنواره فرستاده می شود و مورد بررسی قرار می گیرد تارنما BahareNarenj.irپایگاه اطلاع رسانی این جشنواره ملی می باشد.
این جشنواره ملی در اردیبهشت ماه هر سال، با شکوه خاصی، در بوستان نوشیروانی بابل، برگزار می شود. هدف این جشنواره، احیای این آیین سنتی، صنعتی کردن این آیین و ايجاد فضايي بانشاط و مبتني بر صميميت و تقويت فرهنگ مهروزي با طبيعت است.[۸۸]
با توجه به مستندات تاريخي و با عنايت به شواهد موجود، شهرستان بابــل6 در فرهنگ عمومي كشور و مازندران، به عنوان «شهر بهار نارنج» شناخته مي شود.[۸۹] تراکم و تعداد زیاد درخت های نارنج (وجود بيش از ۵۰۰ هزار اصله درخت نارنج) در محدوده اين شهر دليل مبرهني بر اين باور تاريخي است.
سایر ورزش‌ها
سایر اماکن ورزشی معروف شهر از این قرار است:
• زمین تنیس آریانا
• زمین تنیس گل سرخ
• چندین سالن بیلیارد
• زمین مینی گلف باشگاه مانی اسپرت
اماکن گردشگری طبیعی
دریاچه‌ها
دریای مازندران (دریای کاسپین): دریای مازندران در ۱۵ کیلومتری شمال این شهر قرار دارد.
دریاچه سد البرز:این سد در جنوب شرقی بابل و در منطقه لفور واقع است و یکی از زیباترین سدهای خاورمیانه و بزرگ ترین سد خاکی کشور به شمار می آید.
دریاچه سد شیاده: این سد در جنوب غربی بابل و در بخش بندپی غربی و روستای شیاده واقع است.
دریاچه سد سنبل رود: این سد در جنوب شرقی شهرستان، در اطراف بخش بابلکنار قرار دارد.
دریاچه کامی کلا: این دریاچه در بخش بندپی شرقی شهرستان بابل و در اطراف کوه‌های البرز قرار دارد. دریاچهٔ کامیکلا دارای چشم انداز کوه و جنگل می‌باشد.
دریاچه آب بندان رمنت: این آب بندان در روستای رمنت از توابع بخش مرکزی شهرستان بابل قرار دارد.
جنگل‌ها
جنگل بزچفت: این پارک جنگلی حفاظت شده در بخش بابل کنار شهرستان بابل و در روستای درونکلا شرقی و بزچفت قرار دارد.
جنگل شیاده: این جنگل زیبا در بخش بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد که به دلیل مرتفع بودن سد شیاده را می‌توان از بالای آن مشاهده کرد.
جنگل نارنجلو: این جنگل که حفاظت شده‌است در بخش بندپی غربی قرار دارد.
جنگل ویوج: این جنگل در جادهٔ شیاده واقع در بخش بندپی شهرستان بابل قرار دارد. این جنگل حدود بیست هکتار می‌باشد.
جنگل لفور: این جنگل در جنوب شرقی شهرستان بابل قرار دارد.
آبشارها
آبشار حاجی شیخ موسی: این آبشار در روستای شیخ موسی و بخش بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد.
آبشار تیرکن (هفت آبشار): این آبشار که دارای هفت آبشار کوچک متوالی می‌باشد در روستای درازکلا٬بخش بابل کنار شهرستان بابل قرار دارد. برای رسیدن به آبشار هفتم باید مسافت بسیار زیادی را طی کرد.
آبشار کیمون: این آبشار در بخش بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد.
آبشار گزو: این آبشار در اطراف بخش بابلکنار شهرستان بابل قرار دارد.
چشمه‌ها
چشمه آب گرم اَزرو: این چشمهٔ آب گرم در روستای آری از توابع بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد. که دارای جاذبه‌های توریستی فراوانی می‌باشد.
ییلاق‌ها
شهرستان بابل دارای ییلاقات بسیار زیادی است از جمله شیج موسی، لهه، شاه لینگ چال، نیراسم و همچنین سلبن، انیژدون، تته، گلیران، کلاپی، دمیلرز، اتاقسی، دوزاقبن و …
فیلبند: این ییلاق مرتفع ترین ییلاق استان مازندران است که در بخش بندپی غربی شهرستان بابل قرار دارد. در این ییلاق یک تپهٔ بلند قرار دارد که از بالای آن می‌توان شهرهای بابل، آمل، قائمشهر، ساری و شهرهای اطراف به همراه دریای مازندران را دید.
شیخ موسی: این ییلاق در بخش بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد و دارای دو زیارتگاه به نام‌های حاج شیخ موسی و امامزاده عبداله می‌باشد.
ورزنه: این ییلاق در منتهی‌الیه مرز جغرافیایی بابل واقع شده که برای رسیدن به این روستای کوهستانی زیبا و بکر باید از مسیر سخت و دشوار با پیچ‌های خطرناک عبور کرد. این روستا توسط کوههای اطراف آن احاطه شده و دارای آب بسیار گوارا و سرد می‌باشد که مورد توجه بسیار بازدید کنندگان قرار گرفته‌است. روستای ورزنه از سمت غرب به روستاهای اندوار و نشل آمل، از سمت شمال بعد از طی مسافت بسیار دشوار به شیخ موسی می‌رسد.
لهه: دور نمای بسیار زیبائی داشته و به ییلاق شیخ موسی مشرف می‌باشد.
انیژدون: دارای میوه‌های درختی خیلی کوچک و خوشمزه‌ای است و همچنین پر از گل و سبزه
شالدرکا (طایفه طالش):این ییلاق در بخش بندپی شرقی شهرستان بابل قرار دارد. شالدرکا ۱۰ کیلومتر با شیخ موسی فاصله دارد. واز مناطق خوش آب و هوا محسوب می‌شود و از جاذبه‌های گردشگری خوبی برخوردار است که اولین دوره بازی‌های بومی محلی یاد واره پهلوان محمد محمدزاده طالش و بردران در ۱۳۹۱ در آن برگزار گردید.
شالینگچال: این ییلاق که از سردترین ییلاق‌های مازندران است در بخش بندپی شرقی قرار دارد. بالاتر از شیخ موسی و آره قرار دارد در فصل بهار منطقه بسیار سرسبز و دارای چشم انداز زیبای می‌باشد.
اماکن مذهبی
بقعه امامزاده قاسم: این آرامگاه که معروف به آستانه می‌باشد، در مرکز شهر بابل واقع شده‌است.
مسجد محدثین: این مسجد به فرمان امام زمان(ع) در دوران دودمان افشاریه (در زمان پادشاهی نادرشاه افشار) به دست محمدنصیر بارفروشی مشهور به «ملانصیرا» ساخته‌شد. قدمت این مسجد به حدود ۲۹۰ سال می‌رسد. عده‌ای این مسجد را جمکران دوم نامیدند.[۹۵] بر اساس حروف ابجد، نام‌های المحدثین و الحجه بن الحسن هر دو دارای ۶۳۴، و نام‌های مسجد المحدثین و الموعود ابن الحسن العسکری هر دو دارای عدد ۷۵۰ هستند.
بقعه امامزاده عبدالله: این بقعه در بخش مرکزی شهرستان بابل و در روستای چمازکلا واقع شده‌است.
بقعه سلطان محمدطاهر: این بقعه در روستای سلطان محمد طاهر واقع در بخش مرکزی شهرستان بابل قرار دارد.
آرامگاه درویش فخرالدین: این آرامگاه در منطقه موزیرج شهرستان بابل قرار دارد.
مسجد جامع: این مسجد در بخش مرکزی شهرستان بابل قرار دارد.
مقبره امامزاده علی: این مقبره در روستای درازکلا٬ بخش بابل کنار شهرستان بابل قرار دارد.
آرامگاه درویش یوسف: این آرامگاه در بخش بندپی غربی شهرستان بابل واقع شده‌است.
تکیه پیرعلم: این تکیه در بخش مرکزی شهرستان بابل و در شهر بابل واقع شده‌است.
تکیه روستای مقریکلا: این تکیه در بخش بندپی غربی شهرستان بابل قرار دارد.
تکیه حصیرفروشان: این تکیه در بخش مرکزی شهرستان بابل و در شهر بابل واقع شده‌است.
امامزاده محمد مشهد سرا: آرامگاه این امامزاده در بخش گتاب شهرستان بابل قرار دارد.
اماکن تاریخی
نوشتار اصلی: فهرست جاهای تاریخی بابل
کاروانسراها: بابل بعنوان یک مرکز تجاری که دارای کارونسراها و دکان‌های معتبر بوده‌است، توجه ناصرالدین شاه رادر ۱۲۹۲ ه. ق هنگامی که وی در حال انجام دومین سفر خودبه مازندران بود، جلب کرده وی در سفرنامه خود نوشته‌است، شهر بارفروش از بلاد معظمه مازندران و پرجمعیت و مرکز تجارت شده‌است، وکاروانسرا دکاکین معتبره دارد، تعدادی از کاروانسراهای معروف بابل:
• کاروانسرای امین الملک
• کاروانسرای مفتخرالممالک (شهریارپور)
• کاروانسرای معتمد (در چهارسوق)
• کاروانسرای حضرت (چهارسوق)
• کاروانسرای سه راه چال چهارسوق
• کاروانسرای قیصریه (چهارسوق)
• کاروانسرای حاج محمد حسن (در محله بازار)
• کاروانسرای ارس (در محله بازار)
• کاروانسرای حاجی علیرضا بلورچی (در محله بازار اول)
• کاروانسرای لعلی (دربیسر تکیه)
• کاروانسرای حاج علی اکبر سبزعلیان(شهدا)
• کاروانسرای شهمیری (نزدیک مسجد جامع)
• کاروانسرای حاج محمدعلی ایمانی (سه راه فرهنگ)
• کاروانسرای داداشپور (سه راه فرهنگ)
• کاروانسرای پلنگ (سبزه میدان)
• کاروانسرای ملک (تخریب)
• کاروانسرای شاه عباس (تخریب)
• کاروانسرای دقیق (تخریب)
• کاروانسرای حاج کریم کریمی (تخریب)
• کاروانسرای حاجی طالبیان (تخریب)
• کاروانسرای آقا سید حسن مولانا (تخریب)
کاخ شاپور: از یادمان‌های شهر بابل در استان مازندران است.
برج دیده بانی کاخ بابل: این برج در دورهٔ پهلوی در کاخ بابل ساخته شد.
پل محمدحسن خان: پلی قدیمی مربوط به سده ۱۲ خورشیدی بر روی رودخانه بابل شهرستان بابل استان مازندران می‌باشد. این پل از آثار دوره قاجاریه است که به جای پل قدیمی‌تری ساخته شده‌است. یکی از موارد شاخص این پل معماری صفوی بنا و استفاده از سفیده تخم‌مرغ (البته به گفته برخی زرده تخم‌مرغ و ساروج) در ساخت آن است. این اثر در تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ با شماره ثبت ۱۴۱۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موزه بابل:این ساختمان در سال ۱۳۷۴‬با کاربری فرهنگی در اختیار میراث فرهنگی مازندران قرار گرفت و پس از احیا، مرمت و بازپیرایی در بهمن سال ۱۳۷۵‬به عنوان موزه بابل افتتاح شد موزه بابل موسوم به گنجینه بابل به عنوان تنها موزه مردم‌شناسی مازندران در ساختمان شهرداری سابق شهر بابل واقع شده‌ است ساختمان این موزه در سال ۱۳۰۷ ‬به



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید